การวินิจฉัยข้ออักเสบจากคริสตัลยูเรต หรือโรคเกาต์ อาศัยประวัติปวดข้อเฉียบพลันหนึ่งถึงสองข้อ มักจะเป็นซ้ำข้อเดิม หายเองได้ในเวลาห้าถึงหกวัน หรือมีก้อนเกาต์ ตรวจร่างกายพบข้ออักเสบหรือก้อนเกาต์ การวิจิฉัยที่ถือเป็นมาตรฐานสูงสุดคือเจาะตรวจน้ำในข้อและพบผลึกกรดยูริกการการใช้กล้องจุลทรรศน์แบบ polarized
ก็ไม่ยากเท่าไร ราคาไม่แพง แต่ถ้าเจาะน้ำในข้อไม่ได้หรือปริมาณน้ำในข้อน้อย ๆ จะทำอย่างไร
ถ้าในบ้านเราอาจจะทำการให้ยาแล้วดูการสนองตอบ ยาที่ใช้คือ colchicine ซึ่งจะตอบสนองดีมากในกรณีปวดเฉียบพลัน แต่ถ้าตอบสอบตามแนวทางการรักษาโรคเกาต์ ตัวเลือกการใช้เอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์ชนิด dual enegy CT เป็นอีกทางเลือก
เอ็กซเรย์ธรรมดาจะแค่ช่วยเสริมการวินิจฉัยเกาต์ …ย้ำว่าเสริม .. ในกรณีเห็นการทำลายของข้อและกระดูกรอบข้อ แต่ก็บอกได้ว่ามีการทำลาย ไม่ได้บอกว่าทำลายจากอะไรที่ชัดเจน
แต่ DECT จะใช้รังสีสองคลื่นสองพลังงานในเวลาเดียวกัน ความแตกต่างของรังสีจะบอกได้ว่าเป็นย่านของวัตถุใด เมื่อเราถ่ายภาพจะในย่านตรวจจับผลึกกรดยูริก เราจะเห็นผลึกกรดยูริกในข้อได้เลย (มันคือข้อวินิจฉัยโรคเกาต์) หรือเห็นผลึกกรดยูริกในเนื้อเยื่อใต้ผิวหนัง คือก้อนเกาต์ (tophus) นั่นเอง
จึงใช้สำหรับในกรณีสงสัยข้ออักเสบเกาต์แต่เจาะน้ำออกมาตรวจไม่ได้ หรือสงสัยก้อนโทฟัสของเกาต์ ที่แยกจากก้อนอย่างอื่นยาก
ในกรณีมีอาการชัดเจน ความไวของการตรวจอยู่ที่ประมาณ 70-85% ส่วนความจำเพาะจะสูง 85-95% แต่ถ้ามีอาการน้อยหรือเป็นเกาต์ในระยะแรก ความไวจะลดลงมาที่ 50-60% เลยทีเดียว จึงไม่สามารถใช้คัดกรองโรคเกาต์ได้ เพราะความไวต่ำ ประโยชน์อีกข้อคือสามารถใช้ตรวจติดตามปริมาณของผลึกกรดยูริกโทฟัสว่าลดลงเพียงใดหลังให้ยาลดกรดยูริก
เป็นอีกทางเลือกในการวินิจฉัยเกาต์ครับ ส่วนข้อจำกัดที่สำคัญคือ DECT ไม่ได้ทำได้กว้างขวางนัก ราคาไม่ถูกเสียด้วย
สำหรับส่วนตัวผมนะครับ ผมยังนิยมการเจาะข้อมากกว่า เพราะสามารถแยกโรคข้อติดเชื้อ เลือดออกในข้อ และแยกโรคผลึกอื่น ๆ ตกตะกอนในข้อเช่นเกาต์เทียม จากการตรวจน้ำในข้อ นอกจากนี้เมื่อได้เจาะก็จะระบายน้ำในข้อออกไป ทำให้อาการปวดตึงลดลงมากอีกด้วย
ภาพที่เอามาให้ดูจะเห็นสีเขียว ๆ คือผลึกเกาต์ครับ มีเขียวปลอมบริเวณรอบเล็บเท้าเล็กน้อย ส่วนภาพขวาคือผลึกเกาต์หายไปหลังใช้ยาลดกรดยูริกครับ
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น