ส้นเท้าแตก

 ส้นเท้าแตก

หลายคนน่าจะประสบปัญหานี้นะครับ นับว่าน่ารำคาญมากปัญหาหนึ่งเลย ไม่ว่าจะห่มผ้า เดินในบ้าน ยิ่งถ้ามีคนนอนข้าง ๆ ลองเอาส้นเท้าไปกรีดดูสิครับ…รับรอง มีเรื่อง

ส้นเท้าแตกเป็นผิวหนังแห้ง (xerosis) แต่เนื่องจากผิวหนังส้นเท้านี้หนามาก เมื่อแห้ง จะไม่ได้เป็นขุยเหมือนที่แขน ใบหน้า แต่จะหลุดจากด้านนอก มีรอยแตกรอยงา หลายคนเจ็บหรือมีเลือดออก ปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญคือ น้ำหนักตัวมาก การเดินเท้าเปล่าที่เสียดสีมาก ๆ การขาดการดูแล

การรักษาส้นเท้าก็ไม่ได้ต่างจากผิวหน้า !! มันมีการศึกษาและทำ systematic review เลยนะ ส่วนมากเป็น cohort ที่คุณภาพการศึกษา ส่วนที่เป็น RCT มีน้อยมาก แถมคุณภาพการศึกษาเท่าที่มีทั้งหมดอยู่ในกลุ่ม moderate quality เท่านั้น

เริ่มต้นด้วยทำความสะอาดล้างน้ำ อาบปกตินี่แหละครับ การแช่เท้านาน ๆ หรือแช่น้ำอุ่น ไม่ได้มีบทพิสูจน์ว่าช่วยการหาย หลังจากนั้นใช้ foot scrubber ที่ขูดส้นเท้า หรือจะใช้หินขัดขี้ไคลก็ได้ อย่าขูดแรงมากเพราะอาจเกิดแผล หลังจากนั้นล้าง ฟอกสบู่และเช็ดให้หมาด

คราวนี้เป็นเรื่องของครีม ครีมรักษาส้นเท้าแตกจะมีสมบัติลอกผิวออกมาได้ (exfoliants) ที่ใช้รักษาคือมีส่วนประกอบของ alpha-hydroxy acid (AHA) จะลอกผิวส่วนที่หนาและตายออกไป จะคล้าย ๆ กับการใช้ salicylic acid ในสิวอุดตัน แต่ AHA จะละลายน้ำได้จึงใช้ในผิวแตก ส้นแตก แต่ salicylic จะใช้ในสิวที่มีไขมันเพราะละลายในไขมันได้ดี

ครีมจะมีส่วนผสมของสารเพิ่มความชุ่มชื้นเช่น urea ผสมสารที่ลดการระเหยของน้ำเช่น petroleum สารเหล่านี้มาผสมเป็นครีมใดก็ทาส้นแตกได้ คำแนะนำคือให้ชโลมก่อนนอน และสวมถุงเท้าเพื่อกันลื่นหัวแตก (อันตรายกว่าส้นแตก)

เรื่องการเสียดสีและน้ำหนักกดทับก็สำคัญ สวมรองเท้าหนานุ่ม โอบกระชับพอดี ไม่หลวมจนเสียดสี อาจสวมถุงเท้าหนาเพิ่มเติม ผมอ่านจากหลายเปเปอร์เขาแนะนำ “รองเท้าเทนนิส” บอกว่าสมบัติตรงที่ต้องการมากที่สุด โดยสวมรองเท้าทั้งในบ้านและนอกบ้าน

*หลีกเลี่ยงการสวมรองเท้าแตะ อันนี้สำคัญมากเลย*

ไม่พอ วันก่อนผมเลยไปที่ห้างสรรพสินค้าเพื่อไปดูครีมทาส้นเท้าแตก ข่าวดีคือ เกือบทุกยี่ห้อมี urea cream, petroleum, AHA, บางยี่ห้อแถม propylene glycol ที่มีสมบัติ emolient อุดรอยแตกลายงาของผิวหนังได้ด้วย คุณจะใช้ยี่ห้อไหนก็น่าจะไม่ต่างกัน

ไปดูรองเท้าเทนนิส อันนี้แพงเลยนะ ผมว่ารองเท้าวิ่งทั่วไปก็น่าจะใช้ได้ คู่หนึ่งในบ้าน คู่หนึ่งนอกบ้าน ส่วนถุงเท้าสามคู่ร้อยก็ใช้ได้นะครับ

หินขัดแบบสำเร็จรูปมีด้ามจับ ผมว่าแพง เลยเดินไปดูหินขัดจากพม่า (กี่ร้านก็บอกว่ามาจากพม่า !!) ก็หินขัดขี้ไคลนี่แหละ ราคาไม่แพงอันละไม่กี่สิบบาท

สรุปว่าการรักษาส้นเท้าแตก ไม่ได้ยาก แต่ส่วนมากจะไม่ค่อยทำเพราะไม่ได้เจ็บปวด แต่เมื่อไรเจ็บปวด แสดงว่ามันบาดลึกแล้วครับ