statin กับสมองเสื่อม
จริง ๆ แล้วมีการศึกษาหลายการศึกษาแล้วนะครับที่แสดงผลว่าการใช้ statin ไม่เกี่ยวอะไรกับสมองเสื่อม โดยปรับตามอายุ ตามโรคแล้ว แต่ส่วนมากเป็นการศึกษาขนาดไม่ใหญ่มากนัก
หน่วยงานสุขภาพของเดนมาร์กเลยจัดหนักให้ ใช้ตัวอย่างขนาดเป็นแสน ไม่มีผลประโยชน์ทับซ้อน นำเสนอในงานประชุมสมาคมแพทย์โรคหัวใจยุโรป และลงตีพิมพ์ใน Lancet
เก็บรวบรวมผู้ที่ไม่เคยได้ยา statin มาก่อนเลยและได้รับการวินิจฉัยเบาหวานรายใหม่ ในช่วงปี 2006-2019 เรียกว่าเป็นกลุ่มในยุคปัจจุบัน แนวทางการรักษาปัจจุบัน ความทันสมัยของการตรวจในยุคปัจจุบัน
ผู้ป่วยทั้งหมด 132,585 ราย อายุเฉลี่ย 60 ปี LDL เฉลี่ยที่ 125 mg/dL เก็บข้อมูลใน 3 กลุ่ม
-กลุ่มแรก ไม่ได้ยา statin เลยในห้าปีแรกหลังวินิจฉัย
-กลุ่มสอง ได้ยา statin ในช่วงไม่เกินสามปีแรกหลังวินิจฉัย
-กลุ่มสาม ได้ยา statin ทันทีเลย (ไม่เกินปีแรก)
ติดตามเฉลี่ย 7.1 ปีแล้ววัดผลว่ามีการเกิดสมองเสื่อม (demantia) ในทุกแบบเป็นจำนวนเท่าไร และแยกย่อยตามเพศ ตามโรคอัลไซเมอร์ ตามโรคสมองเสื่อมจากหลอดเลือด
ผลรวมการเกิดสมองเสื่อมทั้งหมดออกมาว่า
-กลุ่มไม่ได้ statin 3.9%
-กลุ่มได้ statin ภายในสามปี 3.5%
-กลุ่มได้ statin แต่แรก 3.3%
ผลย่อย ๆ ทั้งหลายออกไปทางเดียวกัน คิด relative risk reduction ได้ 15% แต่ถ้ามาดู absolute risk reduction แตกต่างกันน้อยมาก (0.38%)
ผลการศึกษาของผู้ทำวิจัยเขาแปลว่า statin ช่วยลดสมองเสื่อม แต่ที่ผมสนใจและอยากเน้นย้ำประเด็นแรกที่ยกมาแต่ต้นคือ การใช้ statin **ไม่ได้เพิ่มการเกิดสมองเสื่อมแต่อย่างใด** โดยคนที่เริ่ม statin เป็นกลุ่มคนที่พื้นฐานเท่ากัน และศึกษาในคนประมาณ 130,000 ราย
เพิ่มความมั่นใจในการใช้ statin มากขึ้นครับ
<open access>
Ternhamar T, Johansen M, Nordestgaard B et al.
Association between timing of statin treatment after diabetes diagnosis and risk of dementia: a nationwide observational study
The Lancet Regional Health – Europe, 2026; 0
