21 พฤษภาคม 2569

วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูก


วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูก

มีคนสอบถามเข้ามาสามสี่ราย จึงยกมาตอบเป็นโพสต์เลยแล้วกัน จะได้ตัดสินใจได้

พ่นจมูก .. เป็นวัคซีนเชื้อเป็นนะครับ เชื้อจะถูกทำให้อ่อนแอ ไม่ก่อโรคและกระตุ้มภูมิคุ้มกันได้ ในแง่ดีคือสร้างภูมิได้ดี ครอบคลุมหลายจุดการสร้างภูมิคุ้มกัน แต่ข้อเสียคือมันหลายจุดมากไป ผลจึงแปรปรวนและแตกต่างกันมากในแต่ละคน


เชื้อเป็น .. จึงไม่แนะนำฉีดในคนท้อง ไม่แนะนำฉีดในกลุ่มโรคภูมิคุ้มกันไม่ดีหรือใช้ยากดภูมิคุ้มกัน อันนี้จะคล้าย ๆ กันกับทุกวัคซีนเชื้อเป็น


ทำไมต้องพ่นจมูก ทำไมไม่ฉีดเข้ากล้าม .. เพื่อจำลองแบบการติดเชื้อจริง การสร้างภูมิคุ้มกันตามสถานการณ์จริง มีการกระตุ้นภูมิคุ้มกัน IgA ที่ปกป้องเยื่อเมือกและอยู่ในสารคัดหลั่งในจมูก อันนี้ตรงตามกลไกการติดเชื้อ


แล้วประสิทธิภาพจากการทดลองและประสิทธิผลจากการใช้จริง แตกต่างจากแบบฉีดไหม .. แบ่งเป็นสองแบบ

ในเด็ก .. มีการศึกษามากในทุกมิติ พบว่าประสิทธิภาพ (ในการทดลอง) สูงกว่าแบบฉีดประมาณหนึ่งเท่าตัว และประสิทธิผล (จากข้อมูลจริง) ก็สูงกว่าแบบฉีด

ในผู้ใหญ่ .. การศึกษาน้อยกว่า มีความแปรปรวนสูง ประสิทธิภาพน้อยกว่าแบบฉีดและแปรปรวนมากขึ้นกับสายพันธุ์ที่ระบาด ส่วนประสิทธิผลนั้น ข้อมูลยังไม่มากพอ (จากข้อกำหนดผลิตภัณฑ์คืออายุต้องไม่เกิน 49 ปี)


คุ้มค่าไหม .. มีการศึกษาความคุ้มค่าทางสาธารณสุข พบว่าคุ้มค่าในเด็กวัยเรียนและก่อนวัยเรียน 2-17 ปี เพราะประสิทธิภาพและประสิทธิผลดีกว่า รวมถึงการเกิดภูมิคุ้มกันหมู่ที่มากกว่า แต่ความคุ้มค่านี้จะแปรผันตามราคาวัคซีนและมูลค่า GDP ของประเทศนั้น การศึกษาที่ทำในไทย (WHO+มหิดล+อังกฤษ ไม่มีทับซ้อน) พบว่าคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์สาธารณสุข ส่วนในผู้ใหญ่ยังไม่มีข้อมูลนี้


ราคาต่างกันมากไหม .. วัคซีนพ่นจมูกราคาสูงกว่าแบบฉีดประมาณ สามเท่า และต้องคิดถึงวิธีการใช้วัคซีนด้วย ต้องถูกต้องแม่นยำ และความคงตัวการเก็บรักษา 


สำหรับผู้ใหญ่ ..สรุปว่า ยังไม่แนะนำเป็นมาตรฐานเพราะประสิทธิภาพประสิทธิผลต่ำกว่าแบบฉีด และยิ่งต้องระวังผลเสียมากกว่าในเด็กเพราะโรคที่รบกวนภูมิคุ้มกันมีมากกว่า ต่างจากแบบฉีดที่แทบไม่มีข้อห้ามและข้อควรระวังเลย อาจจะพิจารณาใช้ในรายที่ไม่ต้องการฉีดยาเข้ากล้ามเท่านั้น

 

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

บทความที่ได้รับความนิยม