สิ่งที่ประชาชนควรรับทราบ สำหรับการรักษาหลอดเลือดสมองตีบ “เฉียบพลัน” ปี 2026
รีบรู้ รีบไป ไปที่ไหน อย่างไรสำหรับการดูแลรักษาหลอดเลือดสมองตีบนั้น “ความเร็ว” ยังเป็นประเด็นสำคัญ ในครั้งแรกที่เรามีเกณฑ์การให้ยา เราตัดสินที่ 3 ชั่วโมงนะครับ แต่ตอนนี้ตัวเลือกการรักษามีมากขึ้น 4.5, 6, 24 ชั่วโมง ก็ยังมีทางเลือกการรักษา
1.หลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลัน อาการก็จะเฉียบพลัน ไม่ว่าสังเกตได้ชัดเจนนับจุดเวลาได้ชัดเจน หรือตอนหลับยังปกติแต่ตื่นมาแล้วอัมพาต หรือเมื่อเช้ายังเห็นดีอยู่ เข้ามาตอนเย็นเปลี่ยนไป ..อย่างไรก็ขอให้รีบไปประเมินที่ รพ. จะใช่หรือไม่ใช่ ก็อีกเรื่อง อย่าเสียเวลาเสียโอกาส
2.ถ้าเรารู้ว่า รพ.ใดที่ใกล้ที่สุดที่สามารถ CT และรักษาให้ยาอัมพาตเฉียบพลันได้ให้ไป รพ.นั้นเลย หรือถ้ารู้ด้วยว่า รพ.ที่เราเล็งไว้นี้ นอกจากเอ็กซเรย์เร็ว ให้ยาได้ ยังสามารถใส่สายสวนหัตถการหลอดเลือดสมองได้ทันที ให้มุ่งหน้าไป รพ.นั้นเลย (ถ้าเขาทำได้ เขาจะมีระบบการรับมือครับ) แต่ถ้าไม่รู้ว่ารพ.ไหนทำได้ หรือถึงรู้ก็ไปไม่ทัน ให้ไป รพ.ที่ใกล้ที่สุดครับ ปัจจุบันทุก รพ. มีระบบรับมือ วินิจฉัยและส่งต่อ ที่จะทำให้เร็วที่สุด ส่วนมันจะทันหรือจะได้หรือเปล่า อีกเรื่องหนึ่ง ต้องได้เวลาก่อน
3.ไม่ว่าคุณจะไปเองหรือใช้ระบบรถฉุกเฉิน ต้องส่งข้อมูลไปล่วงหน้าเลย เพื่อการตัดสินใจที่เร็วและแม่นยำ บอกไปเลยว่าใคร อายุ อาการที่สังเกตกี่โมง อาการที่ดีที่สุดเห็นกี่โมง ตอนนี้ผิดปกติอะไร รู้ตัวไหม พูดได้ไหม มีโรคประจำตัวอะไร ยาที่ใช้ขนไปให้หมด ข้อมูลโรคเดิมที่มี การผ่าตัดอุบัติเหตุในช่วง 6 เดือนนี้ จะได้ส่งข้อมูลไปเตรียมรอท่า ที่รพ.ปลายทาง
4.มีอะไรใช้ให้หมด ระบบการปรึกษา การรักษาออนไลน์ ทางไกล เริ่มต้นตั้งแต่หน้าบ้าน ในรถโรงพยาบาล ที่ต้องทำแน่นอนและทำได้เลยคือตรวจน้ำตาลครับ เพราะน้ำตาลสูงหรือต่ำ สามารถมีอาการเหมือนอัมพาตเฉียบพลันได้ และรักษาพร้อมแยกโรคได้ทันที รพ.ทุกโรงพยาบาลมีระบบแพทย์เวร แพทย์เวรปรึกษา ส่งภาพเอ็กซเรย์ออนไลน์ เพื่อให้ระยะเวลาสั้นที่สุด
ถึงแม้ว่าแนวทางใหม่นี้จะมีคำแนะนำระดับ Ia คือได้ประโยชน์ชัดเจนด้วยหลักฐานทางการแพทย์ที่หนักแน่น ว่าการรักษาด้วยการใส่สายสวน endovascular treatment (EVT) มีประโยชน์ชัดเจนถึงแม้จะเลย 4.5 ชั่วโมงของการให้ยาทางหลอดเลือดดำ หรือไปจนถึง 24 ชั่วโมงหลังจากที่เห็นว่าผู้ป่วยยังปรกติดี แต่ว่าต้องอาศัยการเอ็กซเรย์หลอดเลือด (หลัก ๆ คือ MRA) หรือการประเมิน perfusion กับสัดส่วนเนื้อสมองที่ยังดี ที่ใช้ MRI-perfusion ในการพิจารณาว่ายังสามารถกู้เนื้อสมองส่วนที่เหลือ
ไม่ว่าการเอ็กซเรย์พิเศษหรือทีมคุณหมอที่จะใส่สายสวน ที่สามารถทำได้ 7 วันต่อสัปดาห์และ 24 ชั่วโมงต่อวัน ในขณะนี้ประเทศไทยยังทำไม่ได้ อเมริกาก็ยังทำไม่ได้ขนาดนั้น ผมจึงเห็นว่าการให้ยาทางหลอดเลือดดำภายใน 4.5 ชั่วโมงยังเป็นทางรักษาที่ดีที่สุด ข้อมูลทางการแพทย์ก็กล่าวเช่นนั้น ว่าอย่าให้มีสิ่งใดมาขัดขวางไม่ให้ผู้ป่วยได้รับยาใน 4.5 ชั่วโมง
รีบรู้ รีบไป รีบติดต่อ เป็นทางรอดที่ดีที่สุดของเราในเวลานี้ครับ
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น