12 กันยายน 2566

การชะลอไตเสื่อม อย่าเชื่อเพียงคำโฆษณาสินค้า

 มีสินค้าหลายอันอยู่บนโลกโซเชียล บอกว่า โรคไตระยะท้ายสามารถแก้ไขได้โดยไม่ต้องฟอก

มันจริงแค่ไหน !?!?
เลขจดแจ้งทะเบียน อย. ถูกต้อง โดยจดทะเบียนเป็น dietary supplement คืออาหารเสริม ไม่ได้เป็นยา คือจะไม่มีการรับรองแบบทะเบียนยา การศึกษาระยะ 1-2-3-4 ที่ใช้อ้างอิงการจดทะเบียน
ในเนื้อความโฆษณา พูดเรื่องราวเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ว่าสามารถช่วยไตได้แบบนั้นแบบนี้ แต่ก็ไม่ได้บอกว่าผลิตภัณฑ์ตัวนี้สามารถรักษาหรือชะลอ หรือหยุดการรักษาทดแทนไตลงได้
มีเนื้อหาเกี่ยวกับอันตรายและความยากลำบากของภาวะไตเสื่อมที่ต้องฟอกไต ซึ่งอ่านดูแล้วคือ หลักการทั่วไปของการชะลอความเสื่อมของไต ซึ่งก็ไม่ได้เชื่อมโยงอะไรกับผลิตภัณฑ์
ดังนั้น ไม่น่าจะเป็นการโฆษณาเกินจริงหรือชวนเชื่อตามหลักกฎหมายแบบตรงตัว แต่หากมองถึงบริบทและเจตนา ก็อาจทำให้คนเป็นโรคไตเสื่อมเชื่อถือและมาใช้ผลิตภัณฑ์นี้
ซึ่งก็ไม่ผิด .. แต่ !!
ก่อนใช้ ควรปรึกษาแพทย์ที่ดูแลอยู่ด้วย อย่าลืมว่าเราอาจมีหลายโรค ยาหลายตัว การรักษาจะซับซ้อน ต้องคิดหลายทบ
ใช้อยู่ ก็เอาไปให้หมอและเภสัชกรตรวจดูด้วย ใช้ต่อได้ไหม มีผลอย่างไร ยาตีกันไหม
ที่สำคัญ หลักการใหญ่ ๆ เข้าใจง่าย ๆ ของการชะลอความเสื่อมของไต คือ
1. ควบคุมโรคเดิมอันเป็นเหตุไตเสื่อมให้ดี
2. จะใช้ยาใด สารอาหารใด ปรึกษาหมอก่อน ยกตะกร้ายาไปด้วย ถ้าหนักก็ถ่ายรูปยากินปัจจุบันไปด้วย
3. การกินยาตามหมอสั่ง และเภสัชควบคุม ไม่ทำให้ไตเสื่อมไตวาย กลับกัน การไม่กิน กินไม่ถูก ทำให้ไตเสื่อมไตวายมากกว่า
4. การรักษาโรคไตเรื้อรัง ไม่ได้จ้องมองแต่ GFR แต่ต้องดูครบทุกมิติ เกลือแร่สมดุลไหม ฮอร์โมนเป็นอย่างไร ซีดจางหรือไม่ กระดูกบางหรือหลอดเลือดแข็งไปหรือยัง
5. ประเมินอาการสม่ำเสมอ โรคมีขึ้นมีลง ปรับการรักษาตลอด อย่าจำยาที่หมอให้แล้วไปหาซื้อกินเองโดยไม่ปรับ
6. การรักษาทดแทนไต แม้จะมีความยุ่งยาก เปลือง มีผลเสีย ... แต่สุดท้ายรวมบวกลบแล้ว 'ประโยชน์มากกว่าโทษ'
7. การรักษาเพื่อชะลอไตเสื่อม มีประโยชน์มากกว่าข้อ 6 แบบไม่เห็นฝุ่นเลย ดังนั้นเมื่อเริ่มเป็นต้องชะลอไตเสื่อมเสมอ
8. การป้องกันไม่ให้เกิดไตเสื่อม มีประโยชน์มากกว่าข้อ 7 อย่างเทียบไม่ติด ดังนั้นถ้าคุณเป็นโรคที่จะมีโอกาสไตเสื่อม จงจัดการทันที ตอนนี้ ไตไม่รอคุณนะ
9. การใช้ผลิตภัณฑ์หลายอย่างมีผลเสียต่อไต และผลิตภัณฑ์หลายอย่าง อาจไม่มีผลเสีย แต่ว่าทำให้คุณ เสียโอกาสในการรักษาครับ
May be an image of 1 person and text that says '1 TOSHIKA Bestsellin author Before your mem ΣHOSം Before your memo Before your memon Before your memory HOW TO FIND LOVE INA BOOKSHOP OVE BOOKS SHOPS TORAY Veronica Henhuo Befyoume ADAMS SARAH Before your memory Ta VERONICA HENRY VERONICA HENRY VERONICA HENRY VERONICA HENRY BOOKSHOP HOW FIND LOVE HOW TO FIND LOVE INA BOOKSHOP BOOKSHOP HOW TO FIND LOVE FIND LOVE INA BOOKSHOP'
See insights and ads
Boost post
All reactions:
97

11 กันยายน 2566

PCSK9 CRISPR-Cas9

 รายงานการศึกษา ใช้เทคโนโลยีตัดต่อยีน CRISPR-Cas9 โดยใส่กรรไกรตัดต่อใส่ lipid nanoparticle คล้ายการทำงานของ mRNA วัคซีน

ฉีดเพียงหนึ่งครั้งใส่สัตว์ทดลอง ลิงแสม เพื่อหวังผลหยุดการทำงานของยีน PCSK9
ยา PCSK9 inhibitor เป็นยาฉีด monoclonal antibody ไปจับกับตัวรับนี้ในเซลล์ แต่การตัดต่อยีนนี้ ไปทำให้การสร้างตัวรับ PCSK9 มันหายไปเลย หายไปตั้งแต่พิมพ์เขียวการสร้างให้หายไป
เราหวังผล PCSK9 หายไป พบว่าหายไป 90%
เราหวังผล LDL ในเลือดหายไป พบว่าลดลงไป 60%
จากการฉีดเพียงครั้งเดียวและติดตามไปถึง 8 เดือน ก็ยังสามารถลดได้ระดับนี้เลย
บั้นปลายชีวิตผม อาจจะได้เห็น superhuman จริง ๆ สินะ
Musunuru, K., Chadwick, A.C., Mizoguchi, T. et al. In vivo CRISPR base editing of PCSK9 durably lowers cholesterol in primates. Nature 593, 429–434 (2021). https://doi.org/10.1038/s41586-021-03534-y

08 กันยายน 2566

ติดเชื้อหนองใน ในสุภาพสตรี อาจมีอาการสำคัญคือ ปวดข้อ

 ติดเชื้อหนองใน ในสุภาพสตรี อาจมีอาการสำคัญคือ ปวดข้อ !!

โรคหนองในเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่พบมากมายขึ้นจริง ๆ ในช่วงนี้ ในสุภาพบุรุษนั้น ส่วนใหญ่อาการจะชัด ฉี่แสบขัด มีหนองไหลออกมาทางท่อปัสสาวะ แต่ในสุภาพสตรีไม่เป็นเช่นนั้น
มีเพียงบางส่วนเท่านั้นที่จะมีหนองทางท่อปัสสาวะ อาการในผู้หญิงจะพบได้ทุกแบบของโรค กระจายด้วยน้ำหนักพอกัน ไม่ว่าจะปัสสาสะขัด มีตกขาวและปวดท้องของมดลูดอักเสบ บางคนก็ช่องคลอดอักเสบ แต่อีกหนึ่งอาการที่เราทักจะมองข้ามคือปวดข้อ
ปวดข้อหนองใน มักจะมีอาการเป็น ๆ หาย ๆ ปวดข้อตั้งแต่หนึ่งถึงห้าข้อ เป็นพร้อม ๆ กันหรือใกล้เคียงกัน ไม่สมมาตร เป็นได้หมดทั้งนิ้ว มือ ศอก เท้า เข่า บางคนก็มีไข้ร่วมด้วย เจาะข้อก็จะพบการอักเสบในแบบติดเชื้อ แต่ย้อมเจอเชื้อยากและเพาะเชื้อไม่ค่อยขึ้น (กรรมวิธีมันยุ่งยาก) อาศัยประวัติอาการ การตรวจร่างกาย ประวัติเสี่ยงเรื่องเพศที่หมอไม่ค่อยถามและคนไข้ไม่อยากบอก ถ้าจะแยกเชื้อจริง ๆ จะส่งตรวจหาสารพันธุกรรมครับ
ปวดข้อหนองในอีกแบบคือ ปวดข้อไม่รุนแรงเท่าไร แต่มีอาการปวดอักเสบตามเส้นเอ็นกล้ามเนื้อ ปวดร้าวตามแนวเส้นเอ็นของกล้ามเนื้อ เรียกว่า tenosynovitis พบบ่อยที่มือ โดยเฉพาะเส้นเอ็นที่ใช้งอนิ้ว ถ้าเราจับนิ้วเหยียดมาก ๆ เพื่อยืดเส้นเอ็นนี้ คนไข้จะเจ็บมาก และอาจมีอาการร่วมคือ มีผื่นแดงตามตัวร่วมด้วย ผื่นอาจจะไม่ชัด ไม่ค่อยคัน และมาเร็วไปเร็ว จึงพบน้อยกว่า ถ้าเราเจาะข้อไปตรวจได้ก็ดี แต่บางทีมันไม่ชัดขนาดนั้น อาจหาหลักฐานการติดเชื้อทราอื่น เช่น จากปัสสาวะ ปากมดลูก ช่องคอ แนะนำหาสารพันธุกรรมมากกว่าเพาะเชื้อ เพราะกระบวนการยุ่งยากเหลือเกิน ทำผิดก็เพาะไม่ขึ้น
ส่วนการรักษาจะใช้ยา ceftriaxone หรือ cefotaxime ฉีดเข้าหลอดเลือดดำก่อน เมื่ออาการดีขึ้นจึงเปลี่ยนเป็นฉีดเข้ากล้ามได้ แต่ไม่แนะนำการกินยานะครับ จะใช้ยากินเมื่อสงสัยติดเชื้อร่วมอื่น ๆ ทางเพศสัมพันธ์
ที่สำคัญ อย่าลืมดูแลรักษาคู่นอนด้วยนะครับ ไม่งั้นไม่หาย ติดกันไปสลับกันไม่มา และที่สำคัญไม่ได้หมายความว่าอีกฝ่ายแอบไปซุกซนเสมอไปนะครับ เพราะอาจติดไปมา ๆ ระหว่างคู่เดียวนี่แหละ แต่ไม่ยอมรักษาไง หรือรักษาคนเดียวในแต่ละครั้ง ก็เลยไม่จบสักที

06 กันยายน 2566

สั้น ๆ กับการลดน้ำหนักด้วย gastric balloon

 สั้น ๆ กับการลดน้ำหนักด้วย gastric balloon

ผมสแกนคร่าว ๆ ในประเด็นที่อยากจะมาสื่อสารครับ ประมาณ ยี่สิบกว่าการศึกษาและสอง meta analysis พบว่า
1. ทุกการศึกษาจะเปรียบเทียบการทำ gastric balloon เพิ่มจากการปรับชีวิต เทียบกับการปรับชีวิตอย่างเดียว ... ไม่มีการอยู่เฉย ๆ ขี้เกียจ ไม่ควบคุมอาหาร แล้วจะสำเร็จ
2.เกือบทั้งหมดวัดผลในระยะสั้น 6-8 เดือน พบว่าใส่บอลลูนดีกว่าคุมอาหารอย่างเดียว แต่มีนัยสำคัญบ้าง ไม่มีนัยสำคัญบ้าง ปะปนกัน ... ไม่ได้ผลในทุกกรณีนะ และระยะยาวยังบอกไม่ได้
3. นน. ที่ลดลงในช่วงหกเดือน ใส่บอลลูนจะลดลง 6-9 กิโลกรัม ส่วนคุมอาหารอย่างเดียวจะลดลงได้ครึ่งหนึ่งของที่บอลลูนทำได้ มีไม่กี่การศึกษาที่ติดตามต่อไปอีก พบว่าส่วนมาก นน. เด้งขึ้น แต่ไม่เยอะเท่าเดิม
4. เกือบทั้งหมดของการศึกษาใช้ผู้ป่วยที่ดัชนีมวลกายเกิน 30 มองเร็ว ๆ แล้วส่วนมากอยู่ที่ 35-37 นะครับ หมายความว่า ถ้าคุณผอมกว่านี้หรืออ้วนกว่านี้ อาจจะไม่ได้ผลตามนี้ก็ได้
5. ผลข้างเคียงส่วนมาก เกิดจากกระบวนการใส่บอลลูน ซึ่งไม่อันตราย ผลข้างเคียงที่ไม่ได้เกิดจากกระบวนการใส่บอลลูน คือ ท้องอืด กรดไหลย้อน ซึ่งก็ไม่มาก
6.ส่วนผลระยะยาวเรื่อง การเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด น้ำตาลในเลือด เมตาบอลึซึมต่าง ๆ ยังมีการศึกษาน้อยมาก ไม่แสดงผลชัดเจนเหมือนการผ่าตัดลดน้ำหนัก ที่ลดโรคหัวใจและผลแทรกซ้อนจากเบาหวานได้
ย้ำ..ก่อนคุณจะใส่บอลลูน คุณก็ต้องคุมอาหารเคร่งครัด ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
ย้ำ 2...หลังใส่บอลลูน คุณก็ต้องคุมอาหารเคร่งครัด ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
ย้ำ 3 ..ถ้าคุณไม่คิดว่าจะต้องคุมอาหารเคร่งครัด และออกกำลังกายสม่ำเสมอ คุณก็อย่าคิดไปใส่บอลลูนเลยครับ

04 กันยายน 2566

Platelet-Rich Plasma กับการศึกษาโรคเข่าเสื่อม

 Platelet-Rich Plasma กับการศึกษาโรคเข่าเสื่อม

ทำไมต้อง platelet-rich เข้าข้อเข่า : เพราะเราเชื่อว่าใน PRP จะมีสารกระตุ้นการเจริญเนื้อเยื่อหลายชนิด (growth factor) เช่น VEGF, IGF สามารถใช้ได้ดีกว่า hyaluronic ที่สังเคราะห์ขึ้น และเราก็จะใช้พลาสมาของผู้ป่วยเอง เพื่อจะหลีกเลี่ยงปฏิกิริยาภูมิแพ้ต่าง ๆ และตัดปัญหาไม่สามารถหาเลือดคนอื่นได้
การศึกษาก่อนหน้านี้ : เป็นการศึกษาแบบรวบรวมผู้ป่วยแล้วมาวิเคราะห์ หรือศึกษาแบบติดตามไปข้างหน้าก็จริงแต่ไม่ได้เป็นการทดลอง จึงมีความโน้มเอียงและตัวแปรปรวนเยอะ ลองมาดูการศึกษาแบบ RCTs ที่ควบคุมได้ดีบ้าง
1.การศึกษาทดลองลงใน BMC Musculoskeletal Disorders ปี 2021 ทำในบราซิล ศึกษาในคนที่เข่าเสื่อมตามเกณฑ์การวินิจฉัยที่ไม่เคยได้รับการฉีดยาเข้าข้อใด ๆ 62 คน อายุเฉลี่ย 62 ปี นำมาแบ่งกลุ่มละ 20 คน เทียบการฉีด PRP และการฉีด plasma และยาหลอก กระบวนการทั้งหมดได้รับการ blinded เพื่อหลีกเลี่ยงอคติ และทำทุกอย่างให้เหมือนกันมากที่สุด ฉีดสองครั้งห่างกันสองสัปดาห์ แล้ววัดผลที่หกเดือน มีทั้งผลการลดปวด ผลคะแนนต่าง ๆ ที่บ่งชี้พยาธิสภาพของกระดูกและน้ำในข้อ
ผลปรากฏว่าเริ่มคะแนนปวด 6/10 ทั้งสามวิธีลดปวดได้ลงมาที่ประมาณ 3/10 พอ ๆ กัน ต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญ รวมทั้งผลคะแนนอื่น ๆ ด้วย ถามว่าแล้วอันไหนลดปวดมากสุด คำตอบคือ 'ยาหลอก' ครับ และ PRP มีผลข้างเคียงมากกว่ายาหลอกอีกด้วย
2.การศึกษา RESTORE ลงใน JAMA ปี 2021ทำในออสเตรเลีย ศึกษาผู้ป่วยเข่าเสื่อมตามเกณฑ์การวินิจฉัย 288 ราย อายุประมาณ 50 ปี และมีภาพรังสีเข่าเสื่อม เพราะการศึกษานี้เจตนาวัดผลทางรังสีของกระดูกอ่อนข้อเข่า แบ่งฉีดยาหลอกและแบ่งฉีด PRP อย่างละครึ่ง โดยฉีดสัปดาห์ละครั้ง จำนวนสามสัปดาห์แล้ววัดผลทั้งอาการและการเปลี่ยนแปลงข้อเข่าที่สามเดือน
ผลพบว่าการปวดทั้งสองกลุ่มลดลงประมาณ 2/10 คะแนนและต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญ และวัดการเปลี่ยนแปลงของกระดูกอ่อนรองเข่าก็พบว่าเสื่อมลงเท่า ๆ กัน แทบไม่ต่างกัน ผลข้างเคียงจากการรักษาทั้งสองกลุ่มก็ไม่ต่างกัน
3.ในแง่การรวบรวมข้อมูลแบบ meta analysis และ systematic review ในช่วงปี 2015-2020 ที่ผ่านมา แต่ละงานวิจัยจะรวบรวมข้อมูลได้ประมาณ 20-30 การทดลอง ที่ขนาดการศึกษาไม่ใหญ่มากนัก และมีความแปรปรวนต่างกันระหว่างแต่ละการทดลองพอสมควร ผลพบว่า
หากเทียบกับยาหลอกนั้น PRP จะลดปวดได้ดีกว่าอย่างมีนัยสำคัญ แต่ระดับประมาณ 2-3/10 ส่วนการทำงานและมิติอื่น ๆ ไม่ต่างจากยาหลอก และหากไปใช้ร่วมกับ hyaluronic acid พบว่าไม่ได้มีประโยชน์เพิ่มขึ้นและมีผลข้างเคียงมากขึ้นด้วย โดยรวมให้น้ำหนักหลักฐานระดับอ่อน และคำแนะนำการใช้งานระดับไม่สูงนัก
สรุปว่าตอนนี้ :
คำแนะนำการรักษาของ American Colleges of Rheumatology 2019 ยังไม่แนะนำฉีด PRP ในการรักษาเข่าเสื่อมและสะโพกเสื่อม
คำแนะนำของแพทย์โรคข้อยุโรป 2020 แนะนำอาจจะพิจารณาใช้เป็นยาทางเลือกในกรณียากลุ่มแรก ๆ ใช้ไม่ได้ผลโดยแนะนำใช้ลดอาการในโรคเข่าเสื่อมระยะไม่รุนแรงเท่านั้น
ส่วนตัวนะครับ คิดว่าต้องระมัดระวังกระบวนการทำ PRP ให้มีมาตรฐานและปลอดเชื้อ รวมทั้งต้องระวังว่าการฉีด PRP อาจทำให้ข้ออักเสบกำเริบเฉียบพลันจากปริมาณสารในข้อที่มีสูงเกินไป และคำนึงถึงความคุ้มค่าของการรักษาด้วยครับ
ส่วนโรคผิวหนังและการเสริมความงามชะลอวัย ก็มีคำแนะนำจาก American Academy of Dermatology ดังภาพนะครับ

บทความที่ได้รับความนิยม