22 กันยายน 2566

น้ำกระท่อม พิษต่อตับ

 น้ำกระท่อม รักษาโรคตับไม่ได้นะ

ฝากถึงคนที่กินน้ำท่อม และคนขายที่ให้ข้อมูลว่ากินน้ำกระท่อม แล้วรักษาโรคตับ ว่ามันไม่จริง
ข้อเท็จจริงคือ มันมีพิษต่อตับครับ !!!
นอกจากพิษต่อตับ (ขึ้นกับแต่ละบุคคลและปริมาณ) ยังมีเรื่องท้องผูก และอาจทำให้อาการลมชักรุนแรงขึ้นได้ด้วย

21 กันยายน 2566

เรื่องจริงที่น่าเศร้า : การคัดกรองมะเร็งลำไส้กับสารบ่งชี้มะเร็ง

 เรื่องจริงที่น่าเศร้า : การคัดกรองมะเร็งลำไส้กับสารบ่งชี้มะเร็ง

เรื่องราวที่เกิด : สุภาพบุรุษอายุ 67 ปีมาปรึกษาเรื่อง ผลเลือด CEA
คุณพี่ท่านนี้เข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ตามโครงการของ รพ.สต. ด้วยวิธีการตรวจหาเลือดมนุษย์ในอุจจาระ พบว่า ตรวจเจอเลือดในอุจจาระทั้งสองครั้ง จึงได้รับการส่งตัวเพื่อสืบค้นต่อไป
ที่ รพ.แรก ได้รับการตรวจก่อนการส่องกล้อง พบว่าค่าครีอะตีนีนสูงเล็กน้อย (ค่านี้ใช้ประเมินการกรองของไต) และคลื่นไฟฟ้าหัวใจผิดปกติ โดยได้รับแจ้งว่า เป็นโรคหัวใจขาดเลือด (ผู้ป่วยปกติดีมากมาตลอด) และแจ้งว่า คงไม่สามารถส่องกล้องได้ จบ ไม่มีนัดใด ๆ อีก
รพ.ที่สอง ผู้ป่วยไปเล่าเหตุการณ์ที่ผ่านมา จึงได้รับคำแนะนำว่า ไม่ต้องตรวจส่องกล้องก็ได้ ให้ตรวจเลือดสารบ่งชี้มะเร็งก็พอ และพอผล CEA ออกมา ก็บอกว่า ผลการตรวจผ่าน ไม่เป็นมะเร็ง
เรื่องราวก็มาถึงลุงหมอในฐานะท้าวมาลีวราช คนไข้ถามว่า ตกลงอย่างไรดี
สิ่งที่ควรเป็น : เมื่อได้รับการคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ด้วยการตรวจหาเลือดมนุษย์ในอุจจาระ เป็นผลบวก หรือจะเพิ่มความแม่นยำด้วยการตรวจสองครั้ง ก็มีหลักฐานยืนยัน สิ่งที่ควรทำต่อไป คือ ซักประวัติอาการ ความเสี่ยง ประวัติครอบครัว ประเมินโอกาสการเกิดมะเร็งลำไส้
และควรยืนยันด้วยการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ หรือหากไม่ตกลงทำหรือมีข้อห้ามการทำ ให้ตรวจเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์ลำไส้ใหญ่แทน
สิ่งที่ลุงหมอขี้หงุดหงิดอยากจะบอก :
การตรวจประเมินก่อนผ่าตัดเป็นสิ่งที่ดี แต่ไม่ได้หมายถึงจะงดผ่าตัด งดส่องกล้อง ถ้าผลการตรวจผิดปกติ แต่ควรใช้ผลตรวจนั้นมาประเมินความเสี่ยงและจัดการเพื่อลดความเสี่ยง จะได้ส่งคนไข้ไปผ่าตัดอย่างปลอดภัย
ไตเสื่อมเล็กน้อย ไม่ใช่ข้อห้ามการส่องกล้องเลย ซึ่งไตเสื่อมหรือไม่ก็ยังไม่รู้ เพราะตรวจแค่ครั้งเดียว ไม่มีผลการตรวจอื่น ๆ เช่น โปรตีนในปัสสาวะ โลหิตจาง หรือภาพอัลตร้าซาวนด์ไต
ควรประเมินให้ชัดว่าใช่ไตเสื่อมหรือไม่ และหากเป็นจริง ให้ส่งเข้าส่องกล้องโดยระมัดระวังเลือดออกมากหากต้องตัดชิ้นเนื้อ หรือเฝ้าดูเกลือแร่ผิดปกติเมื่อต้องกินยาระบาย
คลื่นไฟฟ้าหัวใจอาจจะพอบอกได้ว่าหัวใจขาดเลือด แต่ในกรณีเป็นมานาน อาการควบคุมได้ ก็ไม่ใช่ข้อห้ามการส่องกล้องแต่อย่างใด
ในกรณีนี้ ถ้าจะไม่ส่องกล้องก็ต้องพิสูจน์เรื่องหัวใจขาดเลือด ถ้าเป็นจริงก็ต้องรักษาโดยการลดปัจจัยเสี่ยง ไม่ใช่ตัดจบแบบนี้
สุดท้าย : ขอความร่วมมือ "งด" ใช้สารบ่งชี้มะเร็ง (tumor marker) เพื่อการคัดกรองมะเร็ง มันไม่ไวเลย และไม่ได้ออกแบบมาใช้แบบนี้นะครับ
ถ้าสุภาพบุรุษท่านนี้เป็นมะเร็ง คิดดูว่าจะเสียโอกาสการรักษาจากการแปลผล false negative ของ CEA ขนาดไหน

20 กันยายน 2566

เรื่องเล่าจากคลินิก : บวม : scleroderma หนังแข็ง

 เรื่องเล่าจากคลินิก : บวม

ผู้ช่วยประจำร้านแจ้งให้ทราบว่า มีผู้ป่วยสนใจมาปรึกษาเรื่องอาการบวมเป็นมาเกือบสองเดือน ยังไม่ดีขึ้น ผู้ป่วยเป็นผู้ชาย อายุประมาณ 60 ปี แข็งแรงดี ผมจึงแจ้งกลับไปว่าขอนัดพบเป็นคนแรก ๆ เพราะอยากฟังประวัติอย่างละเอียดจากคนไข้ และขอให้นำยาที่ใช้ทั้งหมดมาด้วย
..เรื่องนี้สำคัญมากครับ สำหรับอาการบวม เนื่องจากตามปรกติอาการบวมก็มีได้หลายสาเหตุ บวมเฉพาะที่ บวมทั่วตัว บวมจากระบบอวัยวะใด หรือร่วมกันหลายอวัยวะ บวมจากโรคหรือบวมจากการรักษา การไล่เรียงประวัติและตรวจสอบยาที่ใช้สำคัญมาก ยาหลายตัวก็ทำให้บวมโดยเฉพาะยาแก้ปวด คนไข้บวมมาเป็นเดือน ส่วนมากมีการรักษาทั้งนั้นแหละครับ...
ผู้ป่วยเข้ามาพบตามนัด โดยมีลูกสาวที่สังเกตเห็นความกังวลใจบนใบหน้าอย่างชัดเจน คุณคนไข้เดินไม่คล่องสักเท่าไร เหมือนคนปวดเข่า แต่ไม่เหนื่อย แต่ผมมองไม่เห็นอาการบวม เพราะผู้ป่วยสวมเสื้อแขนยาว กางเกงขายาว สวมถุงเท้า สวมหน้ากาก และสวมหมวกไหมพรม !!!
..ดูขัดตาสักเล็กน้อย กับผู้ป่วยเกษตรกรชาวชนบท ที่จะแต่งตัวมิดชิดแบบนี้ อีกอย่างสภาพอากาศชื้น ๆ ไม่น่าจะเหมาะกับ การแต่งตัวแบบนี้ และที่น่าสังเกตคือ แม้เครื่องแต่งกายจะสภาพเก่า แต่รองเท้าคู่ใหม่มาก..
ได้ความว่า ผู้ป่วยมีอาการปวด ๆ ขัด ๆ ตึง ๆ ที่ข้อเข่าสองข้าง แต่เดินลงน้ำหนักได้ อาการเพิ่งมาเป็นในช่วงสองเดือนนี้เอง ต่อมามีอาการปวดตึงตามข้อมือข้อนิ้ว ขยับได้ไม่สะดวก กำมือไม่แน่น ไม่มีไข้ ผู้ป่วยไปหาหมออนามัยและคลินิก สี่สถานพยาบาลในสองเดือน ได้รับยาแก้ปวดมากินและฉีดยาแก้ปวด ดูตัวยาคือ ibuprofen, diclofenac, celecoxib ได้ยาแก้ปวดกลุ่มเดียวกัน
..คิดในใจว่า หรือจะข้อเสื่อมและกินยาแก้ปวดมากจึงไตเสื่อมและบวม ตามสูตรสำเร็จผู้ป่วยแถวนี้ แต่ก็ทำไมไม่ดีขึ้นเลยล่ะ อีกอย่าง อะไรคือขัด ๆ ตึง ๆ และทำไมรองเท้าจึงใหม่มาก
เมื่อให้ผู้ป่วยชี้จุดที่ปวด ผู้ป่วยไม่ได้ชี้ที่ 'ข้อต่อ' แต่กลับลูบไปหมดทั้งแขนและขา รวมข้อต่อด้วย และผู้ป่วยแสดงท่ากำมือให้ดู ผู้ป่วยกำได้แต่มันตึง และเมื่อถามว่า ผู้ป่วยเปลี่ยนรองเท้าเพราะเหตุใด ผู้ป่วยให้คำตอบที่ผมคาดหวังไว้คือ คู่เก่ามันคับ
…ปรกติรองเท้าเราจะไม่คับ ถ้าเท้าไม่ขยายขนาด ไม่ว่าจะกระดูกขยายในโรคฮอร์โมนเกินหรือบวมจากสาเหตุใด แสดงว่าปัญหาของผู้ป่วยคือ บวมทั้งตัว ทำให้ตึงมาก แน่นอนว่าการกินยาแก้ปวดจึงไม่ดีขึ้น และบวมมากจนถึงต้องเปลี่ยนรองเท้า แต่มองด้วยสายตา มันไม่ตึงเลย แต่ของแบบนี้ มองด้วยตาไม่ได้ มันต้องคลำ…
เมื่อถึงการตรวจร่างกาย ผมร้องขอให้ผู้ป่วยถอดรองเท้า เปลี่ยนกางเกงเป็นผ้าขาวม้า เพราะผมถลกกางเกงขึ้นไม่ได้ และถอดเสื้อออก สิ่งที่พบแทบจะบอกสาเหตุของโรค ผมพบผู้ป่วยบวมตึงแน่นเปรี๊ยะ ข้อขยับยากไปหมด กดไม่ค่อยบุ๋มเลย บวมตึงทั้งมือ แขน ขา เท้า พอชำเลืองมองที่หน้าอก พบรอยโรคอย่างหนึ่งที่สนับสนุนการวินิจฉัย ผิวบริเวณหน้าอก ต้นคอและไหล่ ที่ลักษณะเป็นจุดบนพื้นที่แสดงที่เรียกว่า salt and pepper appearance
…ผมคิดถึงโรคหนังแข็ง scleroderma ที่อาการป่วยระยะแรกคือบวมตึง มีอาการปวดข้อได้บ้าง แต่ข้อมูลยังสนับสนุนน้อย จึงเก็บข้อมูลโดยการซักประวัติที่พอจะ 'เข้าเค้า' คือถามว่า ทำไมต้องสวมถุงเท้า หมวกไหมพรม และเสื้อแขนยาว รวมทั้งต้องขอให้ถอดหน้ากากและหมวกออก เพื่อตรวจสภาพผิวบนใบหน้า…
ผู้ป่วยบอกว่า ถ้าใส่เสื้อไม่หนาพอจะเย็นมากและมือซีด จึงต้องใส่เสื้อ ถุงเท้าและหมวก (ผู้ป่วยผมบางมาก) และเมื่อถอดหน้ากาก สิ่งที่สังเกตคือ ริ้วรอยแห่งวัย ไม่ค่อยปรากฏ ผู้ป่วยบอกผมเองว่า คุณแม่ของท่านก็มีอาการแบบนี้และเสียชีวิตจากไตวาย
…เอาล่ะครับ AI ในสมองผมเริ่มทำงานทันที ถามถึงประวัติกลืนลำบาก (อาจมีหลอดอาหารทำงานผิดปกติ) ประวัติเหนื่อยง่าย (จากปอดเป็นพังผืดหรือความดันปอดสูง) ประวัติก้อนตามตัว และตรวจร่างกายทุกข้อ ทุกระบบ ผมพบว่าอ้าปากได้น้อย มีหลอดเลือดฝอยใต้ผิวหนังเป็นขยุ้มผิดปกติหลายจุด (telangiectasia) อาการบวมตึงเป็นทั้งตัว นิ้วมือยังปรกติไม่มีแผล (digital pitting scar) ฟังปอดได้เสียง velcro ทั้งหมดนี้น่าจะเป็น systemic sclerosis โรคหนังแข็งที่เป็นทั้งตัวและอวัยวะภายใน...
ผมอธิบายให้ผู้ป่วยฟังถึงแนวทางการสืบค้นและประเมินโรค การกลืนแป้ง การตรวจเอ็กซเรย์ปอด วัดสมรรถภาพปอด การตรวจเลือด และแนวทางการรักษาที่ผู้ป่วยไม่นิยมชมชอบเท่าไร เพราะเราจัดการโรคนี้ได้ไม่ดีนัก และเขียนจดหมายให้ผู้ป่วยไปตรวจต่อที่รพ.จังหวัด เนื่องจากที่คลินิกตรวจได้เท่านี้แหละ
..ด้วยความสงสัยที่ว่า เอ๊ะ..อาการและอาการแสดงก็ชัดเจน แต่ทำไมจึงผ่านพ้นถึงสี่สถานพยาบาลและสามยาแก้ปวด จึงถามว่า ที่ผ่านมาได้รับการวินิจฉัยอะไร…
ผู้ป่วยตอบว่า ได้รับการวินิจฉัยข้อเสื่อมและข้ออักเสบ และบวมจากยา ความสำคัญคือ ผู้ป่วยมีเวลาคุยแต่ละที่น้อยมาก แต่ละที่ตรวจร่างกายโดยการจับข้อเข่าทุกที่ แต่ทว่า..จับผ่านกางเกงทุกที่ เนื่องจากผู้ป่วยใส่กางเกงขายาวและเสื้อแขนยาวไปหาสถานพยาบาลทุกครั้ง และไปทุกครั้งไม่เคยเปิดเผยผิวหนังและใบหน้าให้ผู้ที่ทำการตรวจได้เห็นเลย
ข้อคิด : เราควรเอะใจเสมอ หากการรักษาซ้ำหลายครั้งแล้วไม่ดีขึ้น ต้องให้เวลามาก ๆ อะไรที่เป็นไปได้ก็ต้องพิสูจน์ว่าเป็นได้ หรืออะไรที่เป็นไปได้ยากก็ต้องหาข้อมูลว่าไม่ใช่ อีกข้อที่สำคัญคือ การตรวจร่างกาย ควร 'เปิด' ให้ชัดในจุดที่ต้องดู ต้องคลำ ต้องเคาะ ต้องฟัง อุปสรรคเรื่องเสื้อผ้าไม่ใช่ข้ออ้างในการตรวจไม่ละเอียด ผู้ป่วยรายนี้วินิจฉัยได้จากประวัติและการตรวจร่างกาย ร่วมกับการสังเกตและขี้สงสัย ล้วน ๆ
ปล. ผลการตรวจสุดท้ายพบเป็น Diffused Cutaneous Systemic Sclerosis with Interstital lung disease and Raynaud's phenomenon
โรคหนังแข็งทั้งตัว และลุกลามถึงเนื้อเยื่อปอด รวมทั้งหลอดเลือดที่ปลายมือและเท้า
การกลืนปรกติ การทำงานของไตปรกติ และไม่มีโรคภูมิคุ้มกันอื่น ๆ ร่วมด้วย ..ขอบคุณลูกสาวผู้ป่วยที่ให้ข้อมูลการตรวจและอนุญาตให้นำมาเผยแพร่
ภาพ : ขนมน้ำดอกไม้ ใครอยากเอาใจลุงหมอ พกขนมนี้มาฝากได้ครับ ให้รีวิวอะไร ทำสุดใจเลย

18 กันยายน 2566

ยาพาราเซตามอลเกินขนาด จาก consensus management ของสมาคมแพทย์พิษวิทยาของแคนาดาและอเมริกา ปี 2023

 กินยาพาราเซตามอลเกินขนาด

1.นิยามใหม่ acute ingestion คือ กินยาพาราเซตามอลรูปแบบใด แบบใดก็ได้ ที่คิดว่าจะเกินขนาด ภายในเวลา 24 ชั่วโมง ซึ่งคำนิยายจากการคำนวณกราฟแสดงพิษเดิม จะใช้ปริมาณมากกว่า 7.5 กรัม คือประมาณ 15 เม็ดขึ้นไป ส่วนคำว่า repeated supratherapeutic ingestion หมายถึงกินยาเกินขนาดในเวลาที่มากกว่า 24 ชั่วโมง ที่แยกแบบนี้เพราะการจัดการแตกต่างกัน
2.สำหรับ Repeated Supratherapeutic Ingestion ไม่ต้องล้างท้อง ไม่ต้องกินถ่านชาร์โคล และการตัดสินใจการรักษาขึ้นกับระดับยาพาราเซตามอลในเลือดที่เกิน 20 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร หรือระดับเอนไซม์ตับที่สูงกว่าปกติ ถ้าเป็นไปตามนี้จึงตัดสินใจรักษาด้วยยา N-Acetylcysteine
3.ส่วนการกินเฉียบพลันใน 24 ชั่วโมง การตัดสินใจรักษาขึ้นกับระดับยาพาราเซตามอลในเลือดเทียบกับระยะเวลาที่กิน (revised Rumak-Matthew Nomogram) ว่าถึงเกณฑ์รักษาแล้วหรือยัง และหากในกรณีกินยามาเกิน 30 กรัม (60 เม็ด) หรือผลการตรวจระดับยาจะกลับมาหลัง 8 ชั่วโมง ให้ยา acetylcysteine รอผลไปก่อน … ส่วนมากในประเทศเราจึงให้ยาไปก่อนนั่นเอง
4. Rumak-Matthew Nomogram ของเดิม ได้รับการปรับปรุงให้เริ่มรักษาที่ระดับพาราเซตามอลที่ลดลงกว่าเดิม 25% เพราะจากข้อมูลยาต้านพิษที่หาง่ายและให้ได้อย่างปลอดภัยมากขึ้น จะได้ให้การรักษาได้เร็วและลดภาวะตับวายได้มากขึ้น
5.ยาที่ใช้รักษาพาราเซตามอลเกินขนาดคือ N-acetylcysteine ในขนาด 300 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัวหนึ่งกิโลกรัมต่อหนึ่งวัน ใช้แบบกินหรือหยดเข้าทางหลอดเลือดก็ได้ แต่ต้องใช้ใน 24 ชั่วโมง ไม่มีสูตรการใช้แบบไหนพิสูจน์ว่าเหนือกว่าแบบอื่น จะใช้สูตรที่เราคุ้นชิน 150-50-100 ก็ได้ จริง ๆ แล้วการใข้แบบกินจะยากกว่าและคาดเดาผลได้ยากเพราะ ผู้ป่วยอาจกินไม่ได้หรืออาเจียน ส่วนการให้ยาทางหลอดเลือดดำง่ายกว่า เพียงแต่ต้องระวังปฏิกิริยาภูมิแพ้ที่ไม่ได้ผ่านระบบภูมิคุ้มกัน มันแสดงออกเหมือนกัน จึงเรียกว่า anaphylactoid แทนที่จะเป็น anaphylactic
6.ความสำคัญของการใช้ยาคือ เมื่อตัดสินใจใช้ยา "ควรใช้ไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะถึงเกณฑ์หยุดยา" ที่เรียกว่า stopping criteria คือ ผู้ป่วยอาการปกติดี + ค่า INR ไม่เกินสอง + ค่า AST ALT ลดลงมาอย่างน้อย 50% + ระดับพาราเซตามอลในเลือดไม่เกิน 10 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ซื่งการประเมิน stopping criteria ให้ประเมินทุก 12-24 ชั่วโมง
7.เมื่อให้ N-acetylcysteine ไปใน 24 ชั่วโมงแรกแล้วและประเมินซ้ำ แต่ยังไม่ถึง stopping criteria แนะนำให้ยาต่อทางหลอดเลือดในอัตรา 6.25 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมต่อชั่วโมง จนกว่าจะถึง stopping criteria อย่าลืมประเมิน ทุก 12 ชั่วโมงนะครับ
8.ยาพาราเซตามอลชนิดออกฤทธิ์ยาว ยังไม่มีการศึกษาแก้พิษที่ชัดเจน แต่แนะนำว่าอาจจะมีพิษสูงกว่าและใช้เวลานานในขนาดการกินยาที่เท่ากัน และต้องระมัดระวังการใช้ยาอื่นร่วมกับพาราเซตามอล ที่ทำให้การทำงานของลำไส้ลดลง นั่นคือโอกาสมีพิษสูงขึ้นเพราะการเคลื่อนที่ขับออกมันลดลง
9.ในกรณีตับอักเสบรุนแรง หรือ ระดับพาราเซตามอลมากกว่า 900 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร นอกจากการใช้ยา N acetylcyteine แล้วอีกหนึ่งวิธีที่อาจพิจารณาทำได้คือ การฟอกเลือด
จาก consensus management ของสมาคมแพทย์พิษวิทยาของแคนาดาและอเมริกา ปี 2023

17 กันยายน 2566

ถ้าวันนี้ขอลาออกจากการเป็นแพทย์ คุณจะไปทำอะไร

 ถ้าวันนี้ขอลาออกจากการเป็นแพทย์ คุณจะไปทำอะไร

ลองดูนะครับ ว่าเรามี soft skill, secondary skill หรือต้องเพิ่มสกิล, re-skill ใด ๆ ไหม
ค้าขาย..เปิดร้านลงทุนทำการค้า ซึ่งถ้าไม่เคยรู้มาก่อน ก็ไม่ง่ายนะ กลุ่มลูกค้า การตลาด การจัดการกับหน่วยงานรัฐ ต้องเรียนรู้พอควร และต้องดูว่าถนัดอะไร อย่างผมนี่ชำนาญเรื่องการอธิบายหนังสือ ป้ายยาหนังสือ ก็อาจเปิดร้านหนังสือ ผสมโซนมือสองและมือหนึ่ง คอยแนะนำหนังสือ (ป้ายยา)
ทำอาหาร … ปลายจวักเลยครับ อาหารที่คุณทำกินเองเล่น ๆ อาจมีอีกหลายคนชอบ จัดรูปลักษณ์ จัดหีบห่อให้น่ากิน น่าจะขายดี ใครถนัดทอดปาท่องโก๋ก็จัดเลย โก๋กรอบใส่ถุงสีแดง โก๋นิ่มใส่ถุงสีฟ้า สั่งทั้งแดงและฟ้าลดให้ 5% หลายคนทำอาหารคลีนจัดกล่อง รสชาติกลาง ๆ แต่กินได้ง่าย ครบ หยิบกล่องเปิดกินได้ทันทีมน่าจะขายดี
ซ่อมรถ … ผมชอบเล่นมอเตอร์ไซค์นะ แกะออกเป็นชิ้นแล้วประกอบกลับ น่าจะเปิดร้านซ่อมง่าย ๆ ได้ ฝึกปรือฝีมือ เรียนเพิ่มสักนิด ก็เปิดร้าน ปะยาง เปลี่ยนถ่ายน้ำมันเครื่อง ทำระบบไฟ ปรับจูนเครื่อง ก็พอไหวนะ
เล่นการเมือง … มีหมอที่ผันตัวไปเป็นการเมืองหลายคนนะ คุณหมอทศพร คุณหมอชลน่าน คุณหมอวาโย ต้องฝึกรับฟัง ฝึกทำงานมวลชน การบริหาร เรียนรู้รัฐศาสตร์นิติศาสตร์ รู้การประนีประนอม ผมเคยสนใจอาชีพนี้นะ แต่ตอนนี้ไม่ล่ะ
เขียนหนังสือ… ใครรักการถ่ายทอดประสบการณ์ โวหารสำนวนเร้าใจ ก็มาเขียนหนังสือเลี้ยงชีพได้ แต่ยุคนี้ยากหน่อยนะ ต้องมีจุดขายที่คนสนใจ หรือเล่าเรื่องเก่ง ไอดอลผมเลยคือพี่ชัชพล เขียนหนังสือสนุกมาก ตัวผมคงต้องเตรียมเผื่ออาชีพสองหรือเกษียณ สานต่อคุณหมอนพพร แห่ง เสพสมบ่มิสม
แคสต์เกม … เห็นพี่แป้ง zbingZ แล้วน่าสนใจมาก อยากจะลองแคสต์เกมสไตล์.."มึงเนี่ยนะ" เช่น เกมฟุตบอลก็ยิงนำลูกนึง แล้วส่งไปมาจนหมดเวลาหรือเลี้ยงจากเส้นหลังไปเส้นหลังวนไปมา สะใจเว้ย เนียกว่าแคสต์แบบใหม่ ๆ เรียกคะแนนแฟน ๆ หรือไม่ก็ทำยูทูป รีวิวเรื่องธรรมดาที่เหนือความคาดหมายเพื่อสร้างความแตกต่าง เช่น รีวิวเปรียบเทียบสายฉีดชำระ รีวิวก๋วยเตี๋ยวเรือทั่วประเทศ สวัสดีค่ะ และนี่คือไกลจากโลก กับ ลุงหมอ แบบนี้ (ใครอยากทำคอนเท้นต์ออนไลน์ ไปฟังบทสัมภาษณ์คุณฟาโรสในรายการเดอะซีเคร็ตซอสนะครับ สุด ๆ มาก ไอเดียและวิธีการ ผมว่าเจ๋ง)
คุณล่ะ ออกจากอาชีพเดิมวันนี้จะทำอะไร เตรียมตัวบ้างหรือยัง

บทความที่ได้รับความนิยม