31 กรกฎาคม 2562

ตัว P ที่ไม่ออกเสียง

ตัว P ที่ไม่ออกเสียง
ก็ไม่รู้เหมือนกันว่าทำไมไม่ออกเสียง แต่รากศัพท์มันใช้มาแบบนี้ การใช้ในปัจจุบันก็ออกเสียงไปแบบไม่มี P นี่แหละ อย่าอ่านออกเสียง "เพอะ" ออกมาทีเดียว
1. pneu- เช่น pneumonia ออกเสียง นิวโมเนีย, pneumothorax นิวโมทอแร่กซ อันนี้จะเป็นคำที่แปลว่าลม แปลว่าปอด
2. ptosis ออกเสียง โทสิส แปลว่าหนังตาตกครับ
3. pseudo- เป็น prefix ที่แปลว่าเสมือน ของเทียม คล้าย ๆ ออกเสียงว่า สูโด เช่น pseudohyponatremia ภาวะเสมือน hyponatremia ก็คือ ผลเลือดโซเดียมในเลือดต่ำเหมือนกัน แต่สาเหตุมันเกิดจากอย่างอื่นไม่ใช่สมดุลน้ำและเกลือแร่แต่อย่างใด หรือ pseudochylothorax น้ำในช่องอกที่ขาวเป็นน้ำนมเหมือนกัน แต่ไม่ได้เกิดจากไตรกลีเซอไรด์ อันนี้เกิดจากโคเลสเตอรอล
4. psittacosis เป็นชื่อโรคติดเชื้อ อ่านว่า ซิตตาโคสิส มาจากเชื้อ Chalmydial psittaci ที่พบในสัตว์ปีกโดยเฉพาะนกแก้ว นกเลี้ยง แล้วแพร่มาที่คนสัมผัส
5. pterygium อ่านว่า เทอรีเกี่ยม นี่คือต้อเนื้อครับ แต่ถ้าขี้เกี้ยม คือ จิ้งจก
6. pterygoid อ่านว่า เทอรีกอย เป็นชื่อกล้ามเนื้อที่อยู่ที่กระพุ้งแก้มด้านใน มีหน้าที่เคี้ยว กัดฟัน
7. psoriasis อ่านว่า ซอริเอสิส หรือ ซอเรียสิส คือชื่อโรคสะเก็ดเงินครับ อีกคำที่เกี่ยวกับเงิน ๆ คือ เศรษฐกิจ (มันเกี่ยวกันหรือ สะกิด ๆ เหมือนกัน)
8. ptyalin อ่านว่า ไทอาลิน ชื่อเอนไซม์ในน้ำลาย มีหน้าที่ช่วยย่อยคาร์โบไฮเดรตเป็นน้ำตาล หลั่งจากต่อมน้ำลาย
9. psych- เป็นรากคำ อ่านว่า ไซ เช่น psychologist ไซโคโลจิสต คือ นักจิตวิทยา, psychiatry ไซคิเอตรี้ คือ วิชาจิตเวชศาสตร์
10. อันนี้กลางคำ corps อ่านว่า คอร..มีเสียง สึ ของตัวเอสเบา ๆ แปลว่ากลุ่มคนที่ทำงานอย่างเดียวกัน อย่าออกเสียง คอรป..สึ จะกลายเป็น corpse ที่แปลว่าซากศพครับ
อ้อ..ให้พูดว่าตัว P ที่ไม่ออกเสียง อย่าพูดว่าตัว P ที่เสียงหาย เดี๋ยวพูดผิดจะหน้าแดงไปตาม ๆ กัน

ฝรั่ง

หวังว่าจบบทความนี้ คุณจะเข้าใจฝรั่งมากขึ้น
ฝรั่งเป็นผลไม้ที่หาง่าย ราคาไม่แพง มีทุกฤดูกาล เราสามารถนำฝรั่งมาทำประโยชน์ได้หลายอย่าง
1.ใบฝรั่ง สามารถทำความสะอาดเคี้ยวลดกลิ่นปาก จากฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียอ่อน ๆ
2.ใบฝรั่งสามารถนำมาโขลกคั้น ลดอาการท้องเสียได้จากสารแทนนิน
3.ผลฝรั่งมีพลังงานไม่มาก สามารถนำมาหั่นเป็นเต๋าเล็ก ๆ เป็นอาหารว่างขบเคี้ยวได้ แต่กินมากไปก็อ้วนและท้องอืดได้
4.ผลฝรั่งมีวิตามินซีสูงมาก ขนาดประมาณหนึ่งถ้วย 150 กรัม ได้วิตามินซีเกือบเพียงพอในหนึ่งวันเลย ฝรั่งสดครึ่งลูกถือว่าวิตามินซีเกินกว่าที่ต้องการเลย
5.ใยอาหารสูงมากเช่นกัน มีประโยชน์ทั้งอิ่ม ดีต่อลำไส้ ลดการดูดซึมโคเลสเตอรอลจากไฟโตสเตอรอล
ผมมักจะแนะนำผู้ป่วยที่ต้องการอาหารเคี้ยวเล็กน้อย พอแก้หิวในช่วงบ่าย ๆ ให้นำฝรั่งหนึ่งในสี่หรือครึ่งผล นำมาหั่นเป็นลูกเต๋าเล็ก ๆ ในกล่องและแช่ตู้เย็นไว้ เมื่อถึงเวลาก็หยิบมาเคี้ยวช้า ๆ และกินเท่าที่จัดไว้ ไม่กินเพิ่มกว่านั้นเพื่อเป็นการควบคุมปริมาณ ความหวานอมเปรี้ยว เคี้ยวสนุก และเย็นชื่นใจจะช่วยให้ความสดใสในช่วงบ่ายของวันได้อย่างดี

30 กรกฎาคม 2562

การทำกายภาพบำบัด

การทำกายภาพบำบัด ไม่ว่าจะทำด้วยสาเหตุใด  คุณหมอและนักกายภาพบำบัดจะพิจารณาความเหมาะสม เพื่อวางแผนระยะสั้นระยะยาว

ความสำคัญอยู่ที่แผนอันนั้น เป็นแผนให้ญาติและผู้ป่วยสามารถปรับใช้ได้เหมาะสมกับโรคและสภาพแวดล้อม

ผู้ป่วยและญาติต้องฝึกฝน ปฏิบัติต่อเนื่อง สม่ำเสมอ หากมีข้อปัญหาให้นำมาปรึกษาและปรับปรุง

การไปพบหมอและนักกายภาพ เพียงเพื่อให้ “เขาทำให้” แล้วกลับบ้าน จะไม่เกิดประโยชน์อันใดเลย ต้องใช้ความอดทน พยายาม และลงมือทำเองเสมอ

การกายภาพบำบัดและการฟื้นฟู มีความสำคัญไม่แพ้การรักษาและป้องกัน

essential thrombocytosis : ET

อีกหนึ่งโรคที่ใช้แอสไพรินรักษา โรคเกล็ดเลือดสูงกว่าปรกติชนิดปฐมภูมิ (essential thrombocytosis : ET)
อย่างที่ทราบกันดีว่ายุคนี้เราใช้แอสไพรินเพื่อวัตถุประสงค์ต้านการจับตัวกันของเกล็ดเลือดเป็นหลัก ในโรคเลือดบางชนิดที่มีเกล็ดเลือดสูงกว่าปรกติ การใช้แอสไพรินเพื่อลดโอกาสการเกิดลิ่มเลือดจึงมีความสำคัญเพื่อป้องกันหลอดเลิอดอุดตันนั่นเอง
โรค ET เป็นโรคที่มีความผิดปกติของเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือด เกิดเซลล์ต้นกำเนิดเกล็ดเลือดในไขกระดูกที่เรียกว่า Megakaryocyte อย่างเกินกำหนด เกินการควบคุม ทำให้เกล็ดเลือดออกมาในกระแสเลือด ผลของการมีเกล็ดเลือดมากเกินไป นอกจากเลือดจะหนืด ตกตะกอนอุดตันง่าย เกล็ดเลือดยังอาจจับตัวกันอุดตันหลอดเลือดที่ต่าง ๆ จะมีอาการอวัยวะขาดเลือดหลาย ๆ ที่ได้
โดยมากโรคนี้จะพบเพราะไปตรวจเลือดเจอ อันนี้คือไม่มีอาการ (เกณฑ์อันหนึ่งที่ใช้ในการวินิจฉัยคือเกล็ดเลือดมากกว่า 450,000 ตัวต่อเลือดหนึ่งซีซี) หรือมีอาการของหลอดเลือดตัน หลอดเลือดตีบแล้วตรวจเลือดพบเกล็ดเลือดสูง ถ้าสงสัยเราจะไปเจาะตรวจไขกระดูกต่อไป ก็จะพบเซลล์ต้นกำเนิดเกล็ดเลือดมากมาย แบ่งตัวเต็มไปหมด แถมยุคปัจจุบันมีการตรวจโครโมโซมอีกต่างหาก เราพบว่า คนไข้โรค ET จะไม่มี philadephia chromosome และประมาณครึ่งหนึ่งจะพบ Janus Kinase 2 mutations หรือ JAK2 mutations
เรื่องฟิลาเดเฟียและJAK2 อ่านได้ที่นี่
https://medicine4layman.blogspot.com/2018/01/jak-kinase.html
โดยที่ต้องแยกสาเหตุอื่น ๆ ที่อาจเกิดเกล็ดเลือดสูงเช่น โรคแพ้ภูมิตัวเอง โลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก โรคเซลล์อื่นในไขกระดูกมากเกินปกติทั้งเม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาวและพังผืด (myeloproliferative neoplasia)
เมื่อได้การวินิจฉัย เราก็จะให้การรักษาเพื่อ ลดเซลล์เกล็ดเลือดและลดโอกาสที่เกล็ดเลือดจะมาจับตัวกัน
ลดเซลล์เกล็ดเลือดใช้ยา hydroxyurea ถ้าไม่ตอบสนองก็จะใช้ยา anagrelide
ป้องกันเกล็ดเลือดจับตัวกัน ใช้ aspirin ขนาดต่ำ
โรคนี้มักจะไม่หายครับและต้องเฝ้าระวังมันแปรสภาพไปเป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวเฉียบพลันด้วย ต้องติดตามเป็นประจำสม่ำเสมอ แถมยังต้องระวังหลอดเลือดตีบตันจากเหตุอื่นตามอายุ เพราะโรค ET มักจะเกิดกับผู้สูงวัยก็จะมีเบาหวานความดันไขมันบุหรี่ ที่เป็นตัวการหลอดเลือดตีบอยู่แล้วด้วย
"JAK2 มิวเตชั่นคือ ET ชีช้ำกะหล่ำปลีคือมิวแต่งงาน"

29 กรกฎาคม 2562

ปรัชญาของหมอยุคใหม่

ฝากถึงน้อง ๆ หมอนะครับ
1.สิ่งที่ดีที่สุดที่เราให้กับคนไข้ อาจจะไม่ใช่สิ่งที่ดีที่สุดที่คนไข้ต้องการจากเรา
2.อย่าไปตำหนิหรืออคติกับหมอคนก่อน เพราะเขาอาจมีเหตุผลจำเป็นบางอย่างที่เราไม่รู้
3.ความสมัครสมานสามัคคีในหมู่เพื่อนร่วมอาชีพเป็นสิ่งสำคัญ เราไม่สามารถทำงานคนเดียวได้
4.ทำงานเป็นทีมกับทีมการรักษา เป็นการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพและได้ผล
5.ให้เกียรติคนไข้เสมอ เพราะเขาให้เกียรติเราอย่างมากเช่นกัน
6.อย่าทำตัวเป็นน้ำเต็มแก้ว และยึดถือตัวตนแห่งตนจนมากเกินไป จงยอมรับฟังและปรับปรุงข้อผิดพลาดของตัวเองด้วย
7.นอกเหนือจากทำปัจจุบันขณะให้ดีแล้ว เราควรพัฒนาสังคมสาธารณสุขให้คนรุ่นหลังให้ดีขึ้น
8.ความรู้ความสามารถ ณ ปัจจุบัน ไม่สำคัญเท่าการพร้อมเรียนรู้และขวนขวายเสมอในอนาคต
ลุงหมอ ณ แอนฟิลด์

บทความที่ได้รับความนิยม