"twitter review" จาก รองศาสตราจารย์แพทย์หญิง สิรินทร์ อภิญาสวัสดิ์

 คำเด็ด จากงาน cardio cocktail 2021

"twitter review" จาก รองศาสตราจารย์แพทย์หญิง สิรินทร์ อภิญาสวัสดิ์

ในการตีพิมพ์วารสารหรือผลงานทางการแพทย์จะมี peer review หรือการทบทวนความถูกต้องข้อมูลจากบรรดาผู้เชี่ยวชาญ แล้วจึงออกมาเผยแพร่

แต่ในยุคข้อมูลและสื่อสังคมนี้ twitter review ก็มีอิทธิพลสูง ต่อการตัดสินใจเชื่อข้อมูล แม้มันจะไม่ได้เป็น official และอาจมีข้อมูลที่ไม่ถูกต้องปนอยู่ แต่ข้อมูลหรือความเห็นดี ๆ ก็มากมายเช่นกัน บางความเห็น (เติม s ด้วยเพราะหลายความเห็นจริงๆ)​ ทำให้เกิดการทบทวนหรือเปลี่ยนแปลงวารสารได้เลย

ผมทำ social network มานานพอควร ในเพจเราก็มี facebook review ที่ดี และส่งผลต่อยอดความรู้มากมาย หลายบทความใหม่ผมก็ต่อยอดจาก "คอมเม้นท์s" ของท่าน

หลายเนื้อความก็ต้องแก้ไขปรับปรุง หรือลงใหม่ บางบทความก็ผิดกฎหมาย ผิดความรู้สึกที่ดีต่อสังคม จนต้องปรับปรุง นี่ก็เป็น social review ของเรา

ในอนาคต อาจต้องมี pool review, poll review เพิ่มจาก peer review ที่อาจจะให้ความเห็นที่กว้างขวาง จากหลายมุมมอง

น่าสนใจ

ปล. ชอบงานคาร์ดิโอค้อกเทลของ หน่วยโรคหัวใจรามาธิบดีมาก ออกแบบมาสนุก ไม่น่าเบื่อ เข้ากับยุคสมัย มีการเปลี่ยนแปลงน่าสนใจมาตลอดครับ

หัวใจ-ไต-ตับ มีความเกี่ยวข้องกัน

 หัวใจ-ไต-ตับ มีความเกี่ยวข้องกัน

หนึ่งในคำถามที่ผู้ป่วยหรือญาติหลายคนอาจจะสงสัยว่า หากเราเริ่มป่วยด้วยด้วยโรคเรื้อรังของระบบหัวใจ ไต ตับ พอนานไปทำไมอวัยวะที่เหลือจึงแย่ลง หรือหากเกิดเหตุฉับพลันกับอวัยวะใด ทำไมอวัยวะที่เหลือจึงทรุดลงไปด้วย หรือการตรวจรักษาบางอย่างเป็นการมองข้ามไปถึงการป้องกันความเสียหายต่ออวัยวะอื่น นอกเหนือไปจากอวัยวะที่เสื่อมอยู่แล้ว
ในระยะหลังเราพบความสัมพันธ์ในการควบคุมซึ่งกันและกันของระบบอวัยวะ ที่ทำให้เราสามารถป้องกันอวัยวะล้มเหลวได้ดีขึ้น สองภาวะที่เป็นที่กล่าวถึงและมีการศึกษามากขึ้นคือ

Hepatorenal Syndrome
CardioRenal Syndrome

เนื่องจากผมไม่ได้มาอธิบายกลไก การวินิจฉัยและการรักษา ผมเพียงแค่อยากให้เป็นภาพรวมของความเชื่อมโยงกันของระบบร่างกาย ที่นับวันเรามีหลักฐานความเกี่ยวข้องนี้มากขึ้น และทำให้การรักษาออกแบบเพื่อร่างกายทั้งตัวมากกว่าระบบอวัยวะใด อวัยวะหนึ่ง

Hepatorenal Syndrome พบในผู้ป่วยโรคตับเรื้อรัง ทั้งสารน้ำในเลือดที่ลดลงจากระบบฮอร์โมน ทั้งเลือดที่คั่งค้างในลำไส้และช่องท้อง ทำให้เลือดไปที่ไตลดลง ทั้งความดันเลือดดำที่เพิ่มขึ้นไปทำให้กลไกการกรองของเสียที่ไตผิดปกติ ดังนั้นเมื่อตับเสื่อมนานเข้า ไตจะเริ่มเสื่อม และเมื่อมีการบาดเจ็บเฉียบพลันต่อตับ ไตก็จะโดนไปด้วย เช่นติดเชื้อ หรือมีการเจาะน้ำในท้องปริมาณมากแล้วไม่ได้ให้อัลบูมินชดเชย

สามารถไปอ่านเกณฑ์การวินิจฉัยจาก international ascites club ส่วนวิธีการรักษามีทั้ง ขยายหลอดเลือดในช่องท้องและตีบหลอดเลือดในช่องท้อง เพราะตอนนี้มีทั้งสองทฤษฎีที่สามารถอธิบายปรากฏการณ์นี้ เช่น การให้อัลบูมิน การใช้ยา terlipressin

Cardio-renal syndrome พบได้ทั้งในผู้ป่วยเฉียบพลันและเรื้อรัง สาเหตุจะเริ่มจากไตไปหาหัวใจ หรือหัวใจไปหาไตก็ได้ คาดว่าเกิดจากเลือดไปเลี้ยงไตไม่พอ ร่วมกับเลือดดำที่คั่งมากทำให้ระบบการกรองของไตบกพร่อง ปัจจุบันมีความพยายามที่จะหาวิธีการตรวจที่รวดเร็วพอ เพื่อที่ว่าเกิดเหตุที่อวัยวะใด จะไปปกป้องอีกอวัยวะได้ทัน และสามารถปรับการรักษาได้เหมาะสม

เช่นภาวะหัวใจวายเฉียบพลัน เราต้องพยุงหัวใจให้บีบตัวดีพอที่จะส่งเลือดไปที่ไต และต้องลดความดันฝั่งเลือดดำให้ลดลง ไม่ให้การกรองของไตบกพร่อง ซึ่งถ้าเราลดสารน้ำด้วยยาขับปัสสาวะเพื่อพยุงทั้งฝั่งเลือดแดงและเลือดดำให้ทำงานได้ดี หัวใจทำงานดี แต่การใช้ยาขับปัสสาวะปริมาณสูงก็เป็นพิษต่อไต จึงต้องหาการรักษาที่เหมาะสม การตรวจจับการล้มเหลวของอีกระบบอวัยวะที่เร็วพอ

สำหรับประชาชนทั่วไป ผมอยากให้รู้ว่า ด้วยความรู้และเทคโนโลยีในยุคปัจจุบัน เราทราบความเชื่อมโยงกันของระบบอวัยวะที่ชัดเจน สามารถตรวจจับ วัดผลได้ดี และที่สำคัญมีวิธีที่ดีพอที่จะทำให้อวัยวะล้มเหลวต่อเนื่องกัน จะได้ลดอัตราการตาย อัตราความพิการ ค่าใช้จ่ายในการรักษา และช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตในระยะยาว

สำหรับคุณหมอ คุณพยาบาล คุณเภสัช ดาวน์โหลดเอกสารด้านล่างมาอ่านเพิ่มได้เลยครับ

สามารถไปอ่านเพิ่มได้ที่นี่ ฟรีทุกอัน

Angeli ,Paolo et al. NEWS in Pathophysiology, definition and Classification of The HepatoRenal Syndrome : A Step Beyond the International Club of Ascites Consensus Document. Journal of Hepatology, Vol 71, issue 4, 811-22

Alicia S. Ojeda et al. An integrated Review of the HepatoRenal Syndrome. Annals of Hepatology, Vol 22, May-June 2021, 100236

Cardiorenal syndrome: Classification, Pathophysiology, Diagnosis and treatment Strategies: A Scientific Statement From the American Heart Association. Circulation. 2019; 139:e840-e878

เกลือโซเดียมในบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป (โฉมใหม่)

 เกลือโซเดียมในบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป (โฉมใหม่)

เดี๋ยวนี้มีบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปแบบถ้วยออกมาใหม่ ไม่ต้องใช้น้ำร้อน ใส่น้ำอุณหภูมิธรรมดา ในซองในถ้วยน่าจะมีสารเพิ่มความร้อนมาให้ สะดวกดีครับ เป็นวิธีคิดปิด painpoint เรื่องไม่มีน้ำร้อน

แต่... หลังจากที่ไปเดินสำรวจมาหลายรส หลายยี่ห้อ (บางครั้งเราก็เรียนอายุรศาสตร์ตามตลาดและซูเปอร์มาร์เก็ต)

พบว่าปริมาณโซเดียมโดยเฉลี่ยของบะหมี่แบบใหม่ อยู่ที่ประมาณ 2,500 มิลลิกรัม !!

บะหมี่แบบซองต้องฉีกไม่มีถ้วยแบบเดิม จะมีปริมาณเกลือโซเดียมประมาณ 1,600 มิลลิกรัม

ถ้าเราไปดูคำแนะนำของทุกสมาคม ว่าผู้ป่วยที่ต้องจำกัดเกลือ ไม่ควรบริโภคเกลือโซเดียมเกิน 2200-2300 มิลลิกรัมต่อวัน ก็เรียกว่าโดนบะหมี่ไปซักซอง จบวันเลย

หรือในคนปรกติ ก็ไม่ควรบริโภคเกลือมากเกินไป อย่าลืมอาหารทุกชนิดมีเกลือปนอยู่ ยิ่งอาหารยุคปัจจุบัน ปริมาณมากเลยทีเดียว เวลาคิดคำนวณต้องรวมหมดนะครับ

เป็นเรื่องที่ควบคุมได้ยากมากจริง ๆ ในสังคมยุคปัจจุบัน

โรคโควิด19 กับหญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร

 โรคโควิด19 กับหญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร

1. ข้อมูลจากการศึกษาและการเก็บรวบรวมข้อมูลต่าง ๆ มีไม่มาก เพราะกลุ่มหญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตรมีสรีรวิทยาที่ต่างออกไป ในสภาวะที่เรายังไม่ทราบเรื่องราวของโรคดีเท่าไรนัก จึงมักศึกษาที่บุคคลภาวะปรกติมากกว่า ข้อมูลในกลุ่มนี้จึงต้องรอไปก่อน

2. การตั้งครรภ์ ส่งผลต่อความรุนแรงโควิดไหม คำตอบคือ ส่งผล มีหลักฐานจากการเก็บข้อมูลว่าหญิงตั้งครรภ์เป็นอีกกลุ่มคนที่มีโอกาสเกิดโรคโควิดรุนแรงได้ คุณหมอที่ดูแลหญิงตั้งครรภ์ต้องใส่ใจพิเศษ และหญิงตั้งครรภ์ต้องระมัดระวังตัวเองไม่ไห้ติดเชื้อ

3. โรคโควิดส่งผลต่อการตั้งครรภ์หรือไม่ อันนี้ข้อมูลยังน้อยและเท่าที่มีก็ยังไม่ไปในทางเดียวกัน ความผิดปกติที่พบไม่ว่าคลอดก่อนกำหนด น้ำหนักทารกน้อย หรือตายคลอด ยังพิสูจน์ไม่ได้ว่ามาจากโควิด

4. โควิดติดต่อถึงลูกผ่านรกไหม มีหลักฐานว่าเชื้อสามารถติดผ่านมดลูกได้ แต่เป็นหลักฐานที่ยังไม่สามารถเชื่อมโยงถึงการติดต่อในวงกว้างหรือการระบาดได้ และพบหลักฐานการติดเชื้อแบบนี้ในอัตราน้อยมากถึงน้อยที่สุด การพิสูจน์พบแต่ไม่กี่รายนี้จึงยังสรุปตรง ๆ ไม่ได้ หากเกิดติดเชื้อจริงให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าติดจากละอองฝอยทางเดินหายใจมากกว่า

5. หญิงให้นมบุตร จะส่งเชื้อทางน้ำนมไหม ยังไม่มีหลักฐานว่าเชื้อจะผ่านทางน้ำนม หากพบการติดเชื้อให้คิดว่าเป็นการติดเชื้อตามปรกติจากละอองฝอยมากกว่า และจากข้อมูลติดตามแม่ที่เป็นโควิดที่ต้องให้นมบุตรกว่า 200 ตน ไม่พบว่าเด็กทารกติดเชื้อหรือมีอาการโควิดแต่อย่างใด สรุปว่าให้นมได้ ก็สวมหน้ากาก ล้างมือ เช็ดหน้าเช็ดตาลูก เช็ดหัวนมตามปรกติ

6. ถ้าตั้งครรภ์อยู่ ฉีดวัคซีนได้ไหม ต้องบอกว่าการศึกษาวัคซีนที่มี ได้กำหนดให้ไม่นำผู้ที่ตั้งครรภ์มาเข้าการศึกษา จึงไม่มีข้อมูลที่จะบอกว่า วัคซีนมีประสิทธิภาพในหญิงตั้งครรภ์ไหม หรือปลอดภัยกับแม่และเด็กไหม หากหญิงตั้งครรภ์ต้องการจะฉีด คำแนะนำจาก CDC,FDA,ACOG,SMFM บอกว่า ไม่ได้กีดกันหญิงตั้งครรภ์ แต่ให้คุยกับคุณหมอเป็นกรณีไป เพราะไม่มีข้อมูลเชิงประจักษ์

7. หญิงให้นมบุตร หรือ คนที่วางแผนจะตั้งครรภ์ สามารถรับวัคซีนได้ตามข้อบ่งชี้ของคนปรกติทั่วไป

8. การศึกษาเรื่องยาและวัคซีนรักษาโควิด ที่เลือกกลุ่มหญิงตั้งครรภ์กำลังดำเนินการอยู่ ผลยังไม่ออก อยากได้ความชัดเจนก็ต้องรอไปก่อน

น้ำมะพร้าว กับ K

 น้ำมะพร้าว กับ K

น้ำมะพร้าวที่ดังในข่าว ต้องขอบอกว่าสรรพคุณที่ดื่มแล้วดู่ไม่รู้ล้ม เอ้ย โด่ไม่รู้ล้ม กำลังช้างกระทืบโรง จัดได้ทั้งคืน ทุกคืน สรรพคุณพวกนี้ไม่มีข้อพิสูจน์ที่ชัดเจนครับ

จริงอยู่ที่ว่าในน้ำมะพร้าวมันมีสารที่เป็นส่วนประกอบของฮอร์โมนเพศ แต่ไม่ได้หมายความว่าดื่มเข้าไปมาก ๆ แล้วฮอร์โมนเพศจะมาก ร่างกายเรามีระบบควบคุมการสร้างครับ ไม่ได้สร้างตามใจเรา

และถึงสมมติว่า มันเอาไปสร้างฮอร์โมนเพศได้มากจริง ก็ไม่ได้หมายความว่า ดื่มเข้าไปมาก ๆ แล้วคุณจะฟิตปั๋งพลังม้า ฮอร์โมนเพศมันมีหน้าที่สารพัดอย่าง แถมอาจอันตรายจากฮอร์โมนเพศเกินอีกด้วย

ส่วนเรื่องการกระตุ้นทางเพศ มันเป็นเรื่องของอารมณ์และความรู้สึกมากกว่าฮอร์โมน ต่อให้คุณฮอร์โมนน้อยนิด แต่ภรรยาคุณราวนางแบบวิคตอเรียซีเคร็ต คุณก็เด้งดึ๋งทุกวัน

หรือฮอร์โมนคุณล้น แต่สามีคุณราวอีเจี๊ยบเลียบด่วย คุณก็นั่งเกาหลังแล้วมันส์กว่า

ดังนั้น ไม่ต้องโหมดื่มน้ำมะพร้าวครับ และต้องระวังในผู้ป่วยจำกัดโปตัสเซียมด้วย เพราะน้ำมะพร้าวมี " K สูงด้วย"

น้ำมะพร้าว 240 กรัม มีพลังงานประมาณ 50 กิโลแคลอรี่ มาจากน้ำตาลเกือบหมด ก็นับว่าไม่สูงครับ (ยกเว้นโหมกิน หวังจะลุกทั้งคืน น้ำตาลจะสูง)

ไขมันต่ำด้วยครับ ก็นับว่าแช่เย็นดื่มสักแก้ว ช่วยให้ชื่นใจได้ดี แฟนกลับมาจากทำงานเหนื่ิอย ๆ เสิร์ฟน้ำมะพร้าวเย็น ๆ สักแก้ว แถมกัดหูเบา ๆ สักที รับรองคืนนี้หลายดอก

อีกอย่างคือ โปตัสเซียมสูงนะครับ น้ำมะพร้าวหนึ่งถ้วยตวง มีโปตัสเซียม 600 มิลลิกรัม ใครที่ต้องจำกัดเกลือโปตัสเซียม โดยเฉพาะไตเสื่ิอมเรื้อรัง ต้องระวังมาก ๆ เลยครับ

ดังนั้น น้ำมะพร้าว มี K นะครับ