หลอกขายสินค้า

ไม่นานมานี้ ลุงหมอเคยไปฟังการนำเสนอ ผลิตภัณฑ์ตัวหนึ่ง ที่งานแสดงสินค้าแห่งหนึ่ง

แม่ค้าคนงาม : แคปซูลนี้นะคะ ถ้าเป็นโรคเบาหวาน รับรองว่าน้ำตาลในเลือดลดลงแน่นอนค่ะ นี่ค่ะ มีตัวอย่างจากผู้ใช้จริงนะคะ

หยิบไอแพดมาสไลด์ให้ดู .. นี่ค่ะ พี่คนนี้เป็นเบาหวาน น้ำตาล 400 ค่ะ (ภาพในหน้าจอคือตัวเลขจากเครื่องตรวจน้ำตาลปลายนิ้ว) พอกินยานะคะ น้ำตาลลดลงเลยค่ะ ... ไล่ภาพจาก 400 มาเป็น 320 มาเป็น 200 และมาจบที่ 120 นี่ใช้เวลาแค่ 5 เดือนเองนะคะ

ลุงหมอ : โห นี่ใช้แคปซูลนี้อย่างเดียวเลยหรือครับ สุดยอด
แม่ค้าคนงาม : ก็ใช้ร่วมกับยาที่หมอโรงพยาบาลให้ค่ะ แคปซูลเราสามารถใช้ร่วมกับยาหมอทั่วไปได้เลย

ลุงหมอ ... คิดในใจ แล้วจะรู้ได้อย่างไร ว่าสิ่งใดกันแน่ทำให้น้ำตาลลด อีกอย่างนะคุณคนงาม น้ำตาลปลายนิ้วน่ะ มันเสกกันได้ มันแปรปรวน ถ้าจะโชว์ให้โชว์ HbA1c นะจ๊ะ จะได้สัมพันธ์กับการเกิดผลแทรกซ้อน

แต่ไม่ได้พูดแบบนั้น ...พูดแบบนี้

ลุงหมอ : แหม ผมก็ไม่ได้เป็นเบาหวานนะครับมครอบครัวที่บ้านก็ไม่มีใครป่วยเบาหวานเสียด้วย
แม่ค้าคนงาม : แข็งแรงดี ก็ช่วยบำรุงร่างกายได้ค่ะ ลองดูนี่

เอาไอแพดมาให้ดูอีกแล้ว .. นี่ค่ะ คนนี้นักกีฬาเลย แข็งแรงดี ไปตรวจสุขภาพพบค่าตับขึ้น 80 (มันคือ AST) พอกินแคปซูลแค่หกเดือน ค่าตับกลับมาเป็นปกติเลย นี่ค่ะ เหลือ 30

ลุงหมอ : บำรุงตับได้ด้วยหรือครับ
แม่ค้าคนงาม : บำรุงได้ทุกอย่างค่ะ ตับไตหัวใจไส้สมอง

ลุงหมอ ...คิดในใจ AST มันขึ้นได้จากสาเหตุเป็นร้อย ลงเองด้วย ถ้าไม่ลงสิน่าห่วง แถมติดตามตั้งหกเดือน มันก็ลงสิฟระ ฉันยังตามแค่ 2-3 สัปดาห์เอง

แต่ไม่ได้พูดแบบนั้น ... พูดแบบนี้

ลุงหมอ : น่าสนนะครับ ไม่ทราบว่ามีเอกสารหรือแผ่นพับไหมครับ
แม่ค้าคนงาม : มีค่ะ นี่ค่ะ ซื้อเลยไหมคะ
ลุงหมอ : ยังไม่สะดวกน่ะครับ แต่ว่าสนใจ เอ่อ ..มีนามบัตร หรือเบอร์ติดต่อไหมครับ
(เฮ้ยยยย ... ขอตามสัญชาตญาณอีกแล้ว ไม่ได้สนใจเฟร้ย)

แม่ค้าคนงาม : พี่พงษ์ ขอนามบัตรให้พี่เขาด้วย นามบัตรในกระเป๋าของหนูน่ะ ใต้โต๊ะ

ลุงหมอ : นึกในใจ พี่พงษ์ ใครวะ

แต่ไม่ใช่พี่พงษ์ที่เอานามบัตรมาให้ เป็นน้องผู้หญิงวัยห้าขวบ เอานามบัตรมาให้แม่ค้าคนงาม
แม่ค้าคนงาม : น้องเฟิร์น ยื่นให้คุณน้าเขาสิคะลูก อย่าลืมสวัสดีด้วยนะคะ

ลุงหมอ ....นึกในใจ ตรูรู้ล่ะ ว่าใครคือพี่พงษ์

แต่ไม่ได้พูดแบบนั้น พูดแบบนี้

ลุงหมอ : น่ารักจังเลยลูก โตเร็ว ๆ นะหนู ... งั้นผมขอตัวก่อนนะครับ ...จ้ำอ้าวไปอย่างเร็ว

ให้โอกาสตัวเอง ได้เดินจากไป จากไปเสียก่อน ก่อนจะเห็นน้ำตาผู้ชาย

หวังว่าคุณคงได้อะไรดี ๆ จากบทความเช้านี้บ้างนะครับ

วารสารทางการแพทย์พบข้อผิดพลาด ก็มีการเรียกคืน (retract)

คนดีชอบแก้ไข : เมื่อวารสารทางการแพทย์พบข้อผิดพลาด ก็มีการเรียกคืน (retract)

วันที่ 5 มิถุนายน 2019 วารสาร Journal of American Heart Associations ได้ลงตีพิมพ์บทความเรื่อง "Electronic Cigarette Use and Myocardial Infarction Among Adults in the US Population Assessment of Tobacco and Health" โดยผู้แต่งสองท่านคือ Dharma N Bhatta และ Stanton A. Glanz จากศูนย์ศึกษายาสูบ มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย

ไปค้นอ่านได้ที่นี่
Bhatta DN, Glantz SA. Electronic Cigarette Use and Myocardial Infarction Among Adults in the US Population Assessment of Tobacco and Health. J Am Heart Assoc. 2019;8:e012317. DOI: 10.1161/JAHA.119.012317.

สรุปเนื้อหาวารสาร เป็นการศึกษาที่คัดเฉพาะบางส่วนจากการเก็บข้อมูลระยะยาว PATH 1 และ PATH 2 ที่ศึกษาผลกระทบระยะยาวของการใช้ยาสูบ โดยผู้แต่งสองท่านใช้วิธีทางสถิติ เลือกเฉพาะผู้ที่ใช้บุหรี่ไฟฟ้ามาทำการวิเคราะห์ถึงโอกาสการเกิดโรคหัวใจขาดเลือด พบว่าการใช้บุหรี่ไฟฟ้าเป็นประจำมีโอกาสเพิ่มโรคหัวใจขาดเลือดอย่างชัดเจน 2.25 เท่า หากใข้บุหรี่ไฟฟ้าเป็นบางวันจะเพิ่มโอกาสเกิดโรคหัวใจขาดเลือด 1.99 เท่า โดยโอกาสเสี่ยงนี้พอ ๆ กันกับใช้บุหรี่ปกติหรือใช้บุหรี่ปกติคู่บุหรี่ไฟฟ้า

เนื่องจากเป็นการนำเอาข้อมูลบางส่วนจากการเก็บข้อมูลหลักมาใช้ (cross sectional study) และไม่สามารถอธิบายความเป็นเหตุผลได้ชัดเจน มีความคลาดเคลื่อนและข้อมูลที่แปรปรวนมากมาย เพราะไม่ได้วางแผนควบคุมเก็บตัวแปรมาตั้งแต่แรก บอกได้แค่ว่าความสัมพันธ์ที่เกิดเท่านั้น

หลังจากนั้น reviewer คือคณะทำงานที่ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการศึกษา ที่มีหน้าที่ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล ได้ทำการแจ้งกลับไปถึงผู้แต่งผ่านทางบรรณาธิการวารสารว่า ข้อมูลเรื่องผู้ป่วยที่เป็นโรคหลอดเลือดหัวใจนั้น จากวารสารไม่สามารถระบุได้ว่ามีโรคก่อนหรือหลังใช้บุหรี่ไฟฟ้า อันเป็นสาระสำคัญของบทสรุปเนื้อหา เรียกร้องให้ผู้แต่งทำการวิเคราะห์ข้อมูลซ้ำใหม่

ผู้แต่งทั้งสองไม่ได้ส่งต้นฉบับฉบับแก้ไขวิเคราะห์ใหม่ ด้วยสาเหตุที่ว่าไม่สามารถเข้าถึงชุดข้อมูล PATH1 และ PATH2 อีก เมื่อถึงกำหนดที่ทางบรรณาธิการวารสารกำหนดให้ส่งการทบทวน ผู้แต่งทั้งสองไม่ได้ดำเนินการแก้ไขและชี้แจงตามความเหมาะสม บรรณาธิการจึงตัดสินใจถอดวารสารออก เนื่องจากเกรงว่าผลการศึกษาจะเชื่อถือไม่ได้

อ่านเนื้อข่าวได้ที่
https://retractionwatch.com/…/journal-retracts-hotly-conte…/

และอ่านบทแถลงการณ์ที่นี่
https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/JAHA.119.014519

ขอย้ำอีกครั้ง ผมไม่ได้มาบอกว่าบุหรี่ไฟฟ้าปลอดภัย หรือ งานวิจัยเรื่องความสัมพันธ์บุหรี่ไฟฟ้ากับโรคหัวใจเป็นเท็จ ผมอยากบอกว่าหากข้อมูลในงานวิจัยมีข้อกังขา แม้จะตีพิมพ์ไปแล้ว ผู้แต่งและบก. ยังจะต้องรับผิดชอบต่อสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง และวารสารที่ตีพิมพ์แม้มีชื่อเสียงเพียงใดก็ถูกถอดถอน เราเคยเห็นการ retraction ในวารสารหลายวารสารเช่นกัน

"ถ้าอยากเป็นคนดีควรแก้ไขในสิ่งผิด
แต่ถ้าเป็นได้แค่คนสนิท ... คือ มคปด."

บาดทะยัก โรคที่ป้องกันง่ายมากแต่รักษายากที่สุด

บาดทะยัก โรคที่ป้องกันง่ายมากแต่รักษายากที่สุด

โรคบาดทะยัก เกิดจากเชื้อโรคที่ไม่ใช้ออกซิเจนหายใจชนิดหนึ่งที่ชื่อว่า Clostridium tetani หลาย ๆ คนคิดว่าโรคนี้หมดไปแล้ว แต่ว่ายังนะครับ ยังพบอยู่ประปราย เราจะมาดูว่าทำไมมันจึงถูกคิดว่าหายไป และทำไมมันจึงไม่หายไป

ถ้าคุณยังจำภาพฟันผุและมีหนองใต้คางเมื่อวานนี้ได้ หนึ่งในเชื้อโรคที่อาจก่อโรคได้คือ Clostridium perfringens ที่สามารถทำให้เกิดแก๊สในเนื้อเยื่อที่เรียกว่า gas gangrene ทำให้ต้องผ่าตัดระบายหนองและให้ยาเพื่อกำจัดเชื้อแบคทีเรียที่ไม่ใช้ออกซิเจน เจ้า Clostridium tetani เป็นญาติกับเจ้า perfringens นี่เอง และถ้าผมเล่าเรื่องกรณีศึกษารายนี้เพิ่มขึ้นอีกคือ ผู้ป่วยใช้เส้นลวดไปแคะและแยงจุดที่ปวดฟันอีกด้วย ทำให้เป็นเหตุมากล่าวถึงบาดทะยักในวันนี้

เมื่อเกิดบาดแผลเกิดขึ้น โอกาสจะเกิดบาดทะยักเกิดขึ้นทันที หนึ่งในมาตรการการรักษาแผลคือให้ยาฉีดป้องกันบาดทะยัก ถ้าไม่เคยฉีดยามาก่อนก็ให้ฉีดจนครบสามเข็ม ในอดีตเราจะใช้ tetanus toxoid แต่ปัจจุบันจะแนะนำให้มีการใช้ dT คือ diphtheria-tetanus คือมีการป้องกันคอตีบร่วมด้วย และหากไม่เคยฉีดวัคซีนไอกรนมาก่อนหรือยังไม่กระตุ้น แนะนำให้มีวัคซีน Tdap คอตีบ-ไอกรน-บาดทะยัก หนึ่งครั้งในช่วงชีวิต

แต่ถ้าเคยได้รับวัคซีนมาก่อนให้มาพิจารณาที่ลักษณะบาดแผล

ถ้าบาดแผลสกปรก มีฝุ่น ผง สนิม สิ่งสกปรก น้ำลาย สัตว์กัด ให้ฉีดกระตุ้นหากได้รับวัคซีนมาเกิน 5 ปี
ถ้าบาดแผลเล็กน้อยและไม่สกปรก ให้ฉีดกระตุ้นหากได้รับวัคซีนมาเกิน 10 ปี

*** ดูว่าง่าย แต่ว่ามีคนที่เข้ารับการฉีดและฉีดครบตามกำหนด .. มีน้อยมาก โรคบาดทะยักจึงยังอยู่ ***

หากมีอาการของโรคแล้ว หรือ ไม่เคยฉีดวัคซีนมาก่อนและเกิดแผลสกปรก ... ให้ฉีด tetanus human immunoglobulins เพื่อรักษาและป้องกันด้วย ถ้าใครเคยอ่านแนวทางหรือเคยมีแผลในยุคก่อนหน้านี้ จะคุ้นเคยกับ tetanus antitoxin อันมีที่มาจากสัตว์ทดลอง โดยเฉพาะม้า ทำให้มีโอกาสเกิดปฏิกิริยากับร่างกายมนุษย์ได้และยังต้องใช้ขนาดยาในขนาดสูงด้วย

ปัจจุบันใช้ human TIg ที่มาจากวิศวกรรมพันธุศาสตร์ เป็นโปรตีนอิมมูโนโกลบูลินที่มาจากมนุษย์ เข้ากันได้กับมนุษย์ โอกาสเกิดปฏิกิริยาลดลงมาก ใช้ขนาดยาลดลงมาก ด้วยเทคโนโลยีที่ก้าวหน้า ตอนนี้เราไม่ค่อยมียาหรือโปรตีนจากสัตว์มาใช้ในคนแล้ว การศึกษาการใช้ human TIg พบว่าลดอัตราการเสียชีวิตจากโรคบาดทะยักในผู้ที่เป็นบาดทะยัก (แต่อัตรานั้นยังสูง ป้องกันจึงดีกว่ารักษา)

ขนาดที่ใช้ .. ป้องกัน .. 250 IU ฉีดเข้ากล้าม
ขนาดที่ใช้ .. รักษา ..... 5000 IU ฉีดเข้ากล้ามและฉีดรอบแผล

ผู้ป่วยฟันผุรายนั้นได้รับการป้องกันด้วยการฉีดวัคซีนและอิมมูโนโกลบูลิน เพราะไม่เคยได้รับวัคซีนมาก่อน และเป็นแผลสกปรกติดเชื้อในชั้นลึก

สำหรับคุณ การฉีดวัคซีนบาดทะยักให้ครบและบันทึกเอาไว้ เป็นสิ่งสำคัญมากนะครับ

น่าอ่านแต่ไม่ฟรี
Lam Minh Yen,C Louise Thwaites.Tetanus.VOLUME 393, ISSUE 10181, P1657-1668, APRIL 20, 2019
https://www.thelancet.com/…/PIIS0140-6736(18)3313…/fulltext…

ฉางอัน 12 ชั่วยาม

ถ้าสังเกตว่าลุงหมอหายจากเพจไปสองสามวัน ... คุณเดาได้เลย คือ ติดนิยาย

สามเล่ม .. ฉางอัน 12 ชั่วยาม โดย Ma Bo Yong แปลไทยโดย ซิบโป-หย่งชุน สำนักพิมพ์เอ็นเทอร์ ได้ยินครั้งแรกจากรีดเดอรี่พ็อดแคสต์ #ReaderyPodcast ครับ โดนป้ายยาอีกตามเคย จำได้ว่าตอนนั้น ผู้จัดทั้งสองเพิ่งกลับมาจากจีน บอกเล่าว่าทั้งประเทศเขาเห่อเรื่องนี้มาก

ส่วนตัวอ่านนิยายจีนไม่กี่เล่มนะครับ สามก๊ก มังกรหยก แปดเทพอสูรมังกรฟ้า อ่านทีไรก็สับสนกับชื่อจีน ชั้นยศ ยุคสมัย พอมาได้ฟังรายการนี้ ก็คิดว่ามันจะเท่าไรกันเชียว

ซื้อเล่มเดียวก่อน ... ทั้ง ๆ ที่เขาแนะนำให้ซื้อเป็นชุด ลุงหมอเปรี้ยวครับ ไม่เชื่อ ลองดูก่อน มันก็เลยเกิดอารมณ์ค้าง มาทำให้อยากแล้วจากไป พออ่านเล่มหนึ่งเสร็จ มันหาซื้อเล่มสองตามร้านแถวบ้านไม่ได้ครับ ต้องซื้อจากร้านรีดเดอรี่ แล้วก็อ่านจนดึกดื่น หลับคาหนังสือ ไปทำงานก็พกไป ปรับเครื่องช่วยหายใจเสร็จก็มาอ่านต่อ 555

เรียกว่า หม่าป๋อยง ผู้แต่งเรื่องนี้ วางพล็อตเรื่องได้น่าติดตามสุด ๆ สมกับที่ได้รับรางวัลวรรณกรรมแห่งชาติ ใครที่เคยดูซีรี่ส์แบบสืบสวนสอบสวนเช่น 24 hours, Prison Break ได้อารมณ์ประมาณนั้น คือ พอจะจบบท คุณจะถูกขมวดด้วยปมเรื่องใหม่ ให้อ่านต่อไป ต่อไป อย่างไม่ซ้ำแนว เรื่องหลังมาเฉลยเรื่องแรก ๆ ซ้อนไปเรื่อย ๆ

สามเล่มนี้คือเหตุการณ์แค่ 24 ชั่วโมง หรือ สิบสองชั่วยามของจีน เป็นเหตุการณ์ที่กองกำลังก่อการร้ายทำการลักลอบเข้าเมืองฉางอัน ในวันเทศกาลเฉลิมฉลอง คนเยอะวุ่นวาย กองกำลังนี้ได้ซ่องสุมและเตรียมสายลับเอาไว้แล้ว เมื่อถึงวันกำหนดนัดทำการ หน่วยสังหารติดอาวุธได้ลักลอบเข้ามา สังหารผู้คนและหน่วยรักษาความปลอดภัย เพื่อจะบรรลุภารกิจ

แต่มันไม่ง่ายอย่างนั้น เพราะกองกำลังรักษาพระนครของฉางอัน ก็มีฝีมือใช่ย่อย ทั้งฝ่ายรบการรบที่ดุดัน ฝ่ายวางแผนที่เต็มไปด้วยอัจฉริยะ ฝ่ายสื่อสารที่รวดเร็วปานสายลม มีการวางแผนซ้อนแผนชิงไหวชิงพริบ แต่ว่า...ฝ่ายรักษาความปลอดภัยเริ่มเพลี่ยงพล้ำ

หัวหน้าฝ่ายรักษาความความปลอดภัย ตัดสินใช้ไม้สุดท้าย ตามมือปราบพญายม ที่กำลังรอโทษประหาร ยอดฝีมือที่ตอนนี้ทางราชการต้องยอมให้ จางเสี่ยวจิ้ง มีความสามารถการคิดประดุจโคนันรวมกับคินดะอิจิ ฝีมือรบประดุจเคนชิโรรวมกับซุนโกคู ความห้าวหาญดุดันประดุจแรมโบ้รวมกับคนเหล็ก แต่...หน้าตาประดุจลุงหมอ (คือพระเอกเรื่องนี้ไม่หล่อ)

เมื่อแต่ละฝ่ายต้องแย่งชิงความได้เปรียบในแต่ละปริศนา การแย่งชิงสมรภูมิอันได้เปรียบ พลัดกันได้เปรียบเสียเปรียบใน 24 ชั่วโมงนี้ นอกจากชิงไหวชิงพริบกัน  ยังต้องระแวงการถูกพวกเดียวกันลอบกัดเพื่อแย่งชิงอำนาจอีกด้วย โอกาสจะโด่งดังใน 24 ขั่วโมง มาพร้อมโอกาสดับและถูกประหาร

เรียกว่าลุ้นทุกหน้า ลุ้นทุกตอน ... สุดท้ายก็จบสามเล่มรวด อย่างที่พี่เน็ตพี่โจ้บอก กรุณาอย่าขี้เหนียว ซื้อไปเลยสามเล่ม เดี๋ยวจะค้าง

เล่มหนึ่ง ปกแดง ราคา 319 บาท
เล่มสอง ปกน้ำเงิน ราคา 289 บาท
เล่มสาม ปกเทา ราคา 259 บาท

ส่วนเล่มพิเศษ ..ปกขาว อันนี้ขอเก็บไว้อ่านเองนะครับ

ฟันผุ กับ Ludwig's angina

ฟันผุ ใครคิดว่าไม่สำคัญ

ภาพเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์ แสดงให้เห็นก้อนโพรงอากาศบริเวณพื้นที่ใต้ลิ้น บริเวณนี้เป็นที่อยู่ของเนื้อใต้ลิ้น ต่อมน้ำลาย จะไม่มีอากาศที่เห็นเป็นโพรงเล็กหลายโพรงสีดำ แต่ผู้ป่วยรายนี้กลับเห็นภาพโพรงอากาศ

ผู้ป่วยชาย ป่วยเป็นโรคเบาหวาน มีประวัติฟันผุ ปวดฟันกรามมาสักสองสัปดาห์ อาการรุนแรงมากขึ้น จนกระทั่งสองวันก่อนมาโรงพยาบาลคางบวมมากขึ้น ปูดออกมา น่วม กดเจ็บ

ผลปรากฏว่าเป็นการติดเชื้อที่เนื้อเยื่อใต้ลิ้นใต้คาง เนื่องจากเนื้อเยื่อตรงนี้แบ่งชั้นกันหลวม ๆ การติดเชื้อและหนองจึงเซาะไปตามรอยแบ่งกล้ามเนื้ออย่างรวดเร็ว ผู้ป่วยได้รับการผ่าตัดเพื่อระบายหนอง และต้องใส่ท่อช่วยหายใจเพื่อปกป้องทางเดินหายใจ

ผลการผ่าตัดมีหนองและเนื้อตายมากมาย ต้นเหตุเกิดจากฟันผุ มีหนองที่โพรงรากฟัน ลุกลามไปสองซี่ ต้องถอนออกทั้งหมด เปิดแผลกว้าง และให้ยาฆ่าเชื้อ ประเด็นสำคัญของโรคนี้คือ

1. ลุกลามเร็ว
2. ลุกลามเข้าสมองได้ง่าย
3. ติดเชื้อในกระแสเลือดได้ง่าย ยิ่งเป็นเบาหวาน ยิ่งง่ายอีก
4. อาจบวมจนอุดกั้นทางเดินหายใจได้

การรักษาต้องรวดเร็ว ผ่าตัดระบายหนอง รักษาทางเดินหายใจ ระวังช็อกติดเชื้อ

ลักษณะการเกิดแก๊สในเนื้อเยื่อ จะต้องระวังการติดเชื้อแบคทีเรียที่ไม่ใช้ออกซิเจนหายใจ และยิ่งการติดเชื้อมีต้นกำเนิดจากในช่องปาก ที่มีเชื้อแบคทีเรียสารพัดชนิด รวมแบคทีเรียที่ไม่ใช้ออกซิเจนด้วย การติดเชื้อหลายชนิด (polymicrobial organisms) เป็นการติดเชื้อในเนื้อเยื่อชนิดที่หนึ่ง (Necrotizing Soft Tissue Infection type I) สำหรับชนิดที่สองจะเป็นการติดเชื้อชนิดเดียว ส่วนมากคือ เชื้อแบคทีเรียกรัมบวกตัวกลม (group A steptococci)

และในผู้ป่วยที่เป็นเบาหวานต้องระวังการติดเชื้อ pseudomonas aeruginosa เพิ่มด้วย

"ฟันผุ อย่าเห็นเป็นเรื่องเล็ก .... เรื่องเ..กซ์ อย่าเห็นเป็นเรื่องใหญ่"