26 พฤศจิกายน 2562

ข่าวสั้น statin กับ สมอง

ข่าวสั้น ทันสมัย ง่ายนิดเดียว
ยาลดไขมันสเตตินกับผลเรื่องการรับรู้และความจำของสมอง
เป็นที่ถกเถียงกันมานานในเรื่องของยาลดไขมันว่ามีผลต่อการรับรู้และความทรงจำและโรคสมองเสื่อมหรือไม่ ข้อมูลในอดีตที่ผ่านมาบอกว่าไม่น่าจะเกี่ยวข้องกัน ตอนนี้มีงานวิจัยล่าสุดตีพิมพ์ใน Journal of American Colleges of Cardiology
ศึกษาข้อมูลในผู้สูงวัยอายุ 70-90 ปีในออสเตรเลีย แบบติดตามไปข้างหน้าระหว่างกลุ่มที่กินยา statin กับไม่เคยกินยา statin เมื่อติดตามไปหกปี วัดคะแนนการรับรู้การทำงานของสมอง และตรวจวัดขนาดสมองโดนทำ MRI ว่าต่างกันหรือไม่ โอเค..ผลออกมาว่าไม่ต่างกัน
แต่ประเด็นคือ คนที่ไม่เคยกินยา statin กลุ่มนี้มีโรคน้อยกว่าอีกกลุ่ม และมีการเริ่มยาใหม่ในกลุ่มที่ไม่เคยใช้อีกพอสมควร เมื่อติดตามไปจนจบการศึกษา ทำให้ต้องมีการปรับวิธีหาผลลัพธ์และวิธีคิดทางสถิติพอสมควร อันนี้เป็นจุดสังเกตที่สำคัญของการศึกษานี้
ผลที่ออกมาบอกว่า คนที่ใช้ยาอยู่แล้ว กับคนที่ไม่เคยใช้ยา หรือจะต้องไปใช้ยาทีหลัง เมื่อตัดตัวแปรปรวนต่าง ๆ (ด้วยวิธีทางสถิติแล้ว) พบว่าการใช้ยา statin ไม่ได้ส่งผลต่อคะแนนการเรียนรู้รับรู้ความจำ และขนาดของสมองส่วนความจำ
น่าสนใจมากทีเดียว
อ่านฉบับเต็มได้จากลิ้งก์
ต้นทางจาก JACC ไม่ฟรี
http://www.onlinejacc.org/content/74/21/2554

ความดันโลหิตตก หกล้มได้นะ

ภาพนี้คือ ภาพเอ็กซเรย์กระดูกข้อมือ แสดงให้เห็นกระดูกแขนท่อนล่างที่ชื่อ เรเดียส หัก (แขนท่อนล่างมีกระดูกสองท่อนคือ เรเดียสและอัลน่า)
ผู้ป่วยเป็นหญิงมีอายุ ไม่ถึงขั้นสูงอายุ ลุกนั่งแล้วเกิดอาการวูบ คล้ายจะเป็นลม เสียหลักแล้วเอามือรับน้ำหนักตัวได้ทัน โชคดีที่ศีรษะและลำตัวไม่กระแทก โชคร้ายที่กระดูกข้อมือหัก
ผู้ป่วยได้รับการใส่เฝือกและยาแก้ปวดเรียบร้อย
ปัญหาที่ต้องพิจารณาคือ ผู้ป่วยรายนี้เป็นผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ได้รับยาลดความดันสามชนิด เวลาไปตรวจที่โรงพยาบาลและคลินิกพบความดันโลหิตสูงตลอด จึงได้รับการปรับเพิ่มยา มีอาการวูบ ๆ เวียน ๆ บ่อย คนไข้และหมอคิดว่าเป็นโรคความดันโลหิตสูงควบคุมได้ไม่ดีจึงเพิ่มยา
ปรากฏว่าผู้ป่วยรายนี้มีภาวะความดันโลหิตลดลงขณะลุกยืน (postural hypotension) และให้กลับไปวัดความดันโลหิตที่บ้าน พบว่าความดันโลหิตที่บ้าน (หลังจากหยุดยาไปสองชนิด) แค่ 110/70 เท่านั้น
ในวันที่หกล้ม ผู้ป่วยใช้ยาแก้วิงเวียนซื้อเองจากร้านค้า โดยแจ้งว่าวิงเวียนและได้ยาแก้เมารถมารับประทาน ยานั้นคือ dimenhydrinate อันมีผลข้างเคียงทำให้ความดันโลหิตลดลง หน้ามืด วูบ โดยเฉพาะขณะลุกนั่งได้
สรุปว่า ปัญหากระดูกหัก อาจจะเป็นปัญหาทางอายุรกรรม
1. ความดันโลหิตที่ไม่สูงมากที่บ้าน แต่สูงขึ้นที่รพ. ทำให้ได้รับปรับยาเพิ่มโดยไม่จำเป็น
2. ยาต้านฮิสตามีน ใช้แก้เมารถ แก้แพ้ ต้องระวังการใช้มาก ๆ ในผู้สูงวัย
3. อาการวิงเวียน วูบ ๆ เวลาเปลี่ยนท่า ต้องวัดความดันโลหิตท่านั่งท่ายืนเสมอ
4. เมื่อมีกระดูกหักแบบนี้ ต้องประเมินโรคกระดูกพรุนด้วย
orthopedic medicine

25 พฤศจิกายน 2562

พลังการควบคุมอาหาร

ณ ห้องตรวจ
หมอคนหนึ่ง : อาการทุกอย่างอยู่ในเกณฑ์ดี น่าพอใจครับ ยกเว้นน้ำหนักตัวที่เพิ่มมากขึ้นมาตลอดหกเดือนนี้
คนไข้ : มันลดได้ไหมคะ จะลดได้อย่างไร ตอนนี้ก็ปวดหลังปวดเข่าค่ะ
หมอคนหนึ่ง : ดื่มแต่น้ำเปล่า งดขนมและอาหารส่วนเกิน ลดปริมาณผลไม้ลง ออกแรงมากขึ้น และหาเวลาออกกำลังกาย คงไม่ยากใช่ไหมครับ
คนไข้ : จะพยายามทำค่ะ
สามเดือนถัดไป คนไข้น้ำหนักลดลง 2.5 กิโลกรัม
หมอคนเดิม : น้ำหนักลดลงพอสมควรเลย น่าชื่นชมครับ ทำอย่างไรเนี่ย
คนไข้ : ทำแบบที่หมอแนะนำเลยค่ะ ทำทุกวัน อยากลดน้ำหนักมาก ๆ
หมอคนเดิม : ทำต่อไปอย่าท้อนะครับ น้ำหนักในช่วงนี้อาจจะลดลงช้าหน่อย แต่มันจะลดครับ
คนไข้ : ค่ะ จะพยายามค่ะ
หกเดือนต่อมา คนไข้น้ำหนักลดลง อีก 2.7 กิโลกรัม
หมอหน้าเดิม : สบายขึ้นไหมครับ
คนไข้คนเดิม : ค่ะ ตัวเบา ไม่ปวดหลัง ไม่ปวดเข่า วิ่งได้เลย
หมอหน้าเดิม : ต่อไปให้รักษาวินัยการกินและการออกกำลังกายต่อไปนะครับ
คนไข้คนเดิม : ค่ะ หนูน่าจะทำแบบนี้มาตั้งนานแล้ว ปล่อยเวลาไปตั้งนาน เสียดาย
....
....
ใช่ครับ แล้วคุณจะรออะไรอยู่

24 พฤศจิกายน 2562

Rita Hayworth and Shawshank Redemption

Rita Hayworth and Shawshank Redemption
เมื่อหนึ่งสัปดาห์ก่อน ผมได้มีโอกาสอ่านเรื่องสั้นของสตีเฟน คิง เรื่อง Rita Hayworth and Shawshank Redemption ต้นเรื่องของภาพยนตร์เรื่องนี้
เรื่องราวของแอนดี้ ดูเฟรน นายธนาคารอัจฉริยะ ที่ต้องมาติดคุกเพราะคดีฆาตกรรมภรรยา คดีที่เขาไม่ได้ทำ ? ในช่วงที่แอนดี้อยู่ในคุก เขาไปทำในสิ่งที่นักโทษทั่วไปไม่ทำ สิ่งนั่นคือ สร้างความหวัง
นักโทษคดีเด็ดขาดที่นี่อยู่ไม่ต่ำกว่า 30-40 ปี ไร้ซึ่งความหวังแต่แอนดี้ได้ใช้ความสามารถทางบัญชีของตัวเอง จัดสรรภาษีให้เหล่าผู้คุมแลกกับสิทธิพิเศษของนักโทษ การผ่อนคลายและห้องสมุด แอนดี้ได้สร้างอิทธิพลเงียบ ๆ ในคุก ในขณะเดียวกันผู้คุมและพัสดีคุกก็เริ่มระแวงว่าหากแอนดี้ออกจากคุกไป ความลับเรื่องภาษีและการทุจริตจะถูกเปิดโปง พวกเขาวางแผนให้แอนดี้ อยู่ที่นี่และตายพร้อมกับเรื่องต่าง ๆ ที่นี่
แต่แอนดี้ไม่โง่ เขารู้เช่นกันว่าผู้คุมคิดจะตลบหลังเขา แล้วเขาจะตลบหลังผู้คุมอย่างไร เขาจะเอาตัวรอดได้อย่างไร เขาจะสามารถออกไปไขว่คว้าอิสระและกู้คดีของเขาได้ไหม
แนวเรื่องที่ค่อย ๆ เปิดเผยด้านมืดในใจของแต่ละฝ่าย การสับเปลี่ยนกับคุมเกมด้วยจิตวิทยา หนึ่งคำพูดแต่สะท้านไปถึงก้นบึ้งในใจอีกฝ่าย แนวถนัดของสตีเฟ่น คิง
การวางเรื่องที่ผูกปมและเฉลยปม พร้อมผูกปมถัดไปทันที การโยนความสนใจของนักอ่านระหว่างแอนดี้กับผู้คุม เหมือนคิงกำลังหยอกเย้าผู้อ่าน ทำได้ดีมาก โดยมีเรื่องราวมิตรภาพและชีวิตในเรือนจำมาเป็นตัวเกลื่อนไม่ให้เรื่องดิบเกินไป
เรื่องสั้นนี้ถูกหยิบมาทำเป็นหนัง ออกฉายปี 1994 โดยทิม รอบบิ้นส์ รับบทแอนดี้ ดูเฟรน และใช้ผู้เล่าเรื่องดำเนินเรื่องโดย "เรด" นักโทษอีกคน รับบทโดย มอร์แกน ฟรีแมน กำกับโดย แฟรงค์ ดาราบ้อนต์ โดยมีสตีเฟ่น คิง มาช่วยตรวจสอบเรื่อง เลือกนักแสดง โดยเขาติดใจบทบาทการแสดงของทิม รอบบิ้นส์บอกว่าเหมือนดูเฟรน ในจินตนาการของเขาจริง ๆ
ด้วยความถูกใจบทและการทำหนัง คิงจึงตัดสินใจขายลิขสิทธิ์ให้เจ้าของหนังด้วยเงินเพียง 1 ดอลล่าร์สหรัฐเท่านั้น !! และภาพยนตร์ก็ออกมาสมจริง เข้มข้น สุดยอด ได้รับการนำเสนอชิงรางวัลออสการ์ถึง 7 รางวัลในปีนั้น แต่ทว่าต้องพ่ายแพ้กับสุดยอดภาพยนตร์ที่ออกฉายในปีเดียวกันหมดสิ้น ภาพยนตร์เรื่องนั้นคือ "Forrest Gump"
อ่านจบแล้วถึงขั้นย้อนกลับไปดูหนังอีกรอบ ฉากที่เรดออกจากคุกและเดินทางออกไปพบดูเฟรนที่ชายฝั่งทะเล แล้วพบว่าเขาซื้อเรือมาทำตามฝันได้จริง ๆ มันแสดงให้เห็นถึงสุดยอดมิตรภาพมาก ๆ
อีกหนึ่งนิยายของสตีเฟ่นคิง ไม่ใช่นิยายสยองหรือระทึก แต่กลับอัดแน่นด้วยความรู้สึกขัดแย้งในตัวเองและการต่อสู้ในทางจิตวิทยา แนะนำให้ทั้งอ่านและทั้งดูหนังครับ

รายงาน evali ในไทย

ข้อมูลจาก อ.มนูญ ว่ามีรายงาน evali ในไทยแล้ว และอาจจะมีรายต่อไป
ตามกฎหมายแล้วบุหรี่ไฟฟ้ายังผิดกฎหมายไทย แต่ยังมีใช้กันแพร่หลาย ที่สำคัญยังไม่มีมาตรฐานการควบคุมน้ำยาบุหรี่ไฟฟ้า ทำให้ในตลาดมีน้ำยาหลายเกรด ผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้าพึงระวังโรคนี้ด้วย และโดยเฉพาะอย่างยิ่งการผสมน้ำมันกัญชาลงไป
สำหรับบุคลากรสาธารณสุข คงต้องเพิ่มคำถามเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า ในหมวดคำถามเรื่องการสูบบุหรี่ด้วย เพราะว่าคนที่เขาสูบบุหรี่ไฟฟ้า เวลาถามว่าสูบบุหรี่หรือไม่ เขาจะแปลความว่าเป็นบุหรี่มวนเผาไหม้ ดังนั้นคำถามยุคปัจจุบันต้องลงลึก และเฉพาะลงไปเลย
ขอบคุณ อ.มนูญ ครับ

พบแล้วผู้ป่วยไทยรายแรก ป่วยเป็นปอดอักเสบเฉียบพลัน และระบบหายใจล้มเหลว หลังสูบสารกัญชา CBD และ THC ด้วยบุหรี่ไฟฟ้า
ผู้ป่วยชายไทยอายุ 48 ปี ไม่สูบบุหรี่ ได้รับการวินิจฉัยเป็นมะเร็งปอดกลีบกลางและกลีบล่างขวาเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2562 ได้รับการรักษาด้วยยาพุ่งเป้า Ceritinib ตั้งแต่เดือนมีนาคม ผลการรักษาก้อนมะเร็งปอดเล็กลง และดีขึ้นตามลำดับ แต่ 3 เดือนก่อน ผู้ป่วยลดยาพุ่งเป้าเองโดยไม่ได้บอกแพทย์ เพราะเชื่อคำบอกเล่าของผู้อื่นว่ายารักษามะเร็งทานมากๆไม่ดี อาจมีผลเสียต่อร่างกาย ได้ข้อมูลทางโซเชียลมีเดียสูบน้ำมันสารกัญชาด้วยบุหรี่ไฟฟ้า ช่วยรักษามะเร็งปอด และน้ำมันกัญชานี้นำเข้าจากประเทศสหรัฐอเมริกา จึงได้สั่งซื้อมา (ดูรูป) และเริ่มใช้เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายนที่ผ่านมา โดยสูบวันละ 2 ครั้งเช้าและก่อนนอน ร่วมกับการหยดน้ำมันกัญชาใต้ลิ้น ผู้ป่วยสังเกตว่าตั้งแต่เริ่มสูบสารกัญชา CBD และ THC ด้วยบุหรี่ไฟฟ้า เริ่มมีอาการเหนื่อยมากขึ้นเรื่อยๆ จนกระทั่งวันที่ 15 พ.ย. มีไข้ ไอ หอบ ต้องเข้ารักษาตัวที่โรงพยาบาลใกล้บ้าน หลังได้การรักษา ยังคงเหนื่อยมากในวันที่ 18 พ.ย. 2562 ต้องใส่ท่อหายใจและเครื่องช่วยหายใจ ความดันโลหิตต่ำ ขอย้ายมารักษาต่อในห้องไอซียู เอกซเรย์ปอดวันที่ 18 พ.ย.พบเนื้อปอดมีลักษณะเป็นฝ้าขาวทั้งสองข้าง ส่วนมะเร็งปอดขวาล่างมีขนาดใหญ่กว่าเดิม (ดูรูป) ฝ้าในปอดที่เห็นทั้งสองข้างมีลักษณะไม่เหมือนกับปอดอักเสบจากการติดเชื้อ และไม่เหมือนมะเร็งกระจายไปทั่วปอด ส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการทั้งหมดไม่พบสาเหตุ ประกอบกับประวัติสูบสารกัญชาด้วยบุหรี่ไฟฟ้าก่อนป่วย จึงวินิจฉัยเป็น e-cigarette, or vaping product, use associated lung injury (EVALI) ปอดอักเสบจากการใช้สารกัญชาด้วยบุหรี่ไฟฟ้า เริ่มให้สเตียรอยด์ในวันที่ 20-22 พ.ย.อาการเหนื่อยดีขึ้นตามลำดับ เอกซเรย์ปอดฝ้าขาวค่อยๆลดลง (ดูรูป) ในผู้ป่วยรายนี้ยังไม่ได้ส่งน้ำล้างปอดหาวิตามิน E acetate เหมือนในประเทศสหรัฐอเมริกา
ขอขอบคุณ นพ.สิทธิ์เทพ ธนกิจจารุ สำหรับข้อมูลเป็นวิทยาทานเตือนคนไทย อย่าหลงเชื่อการสูบสารกัญชาด้วยบุหรี่ไฟฟ้ามีประโยชน์ช่วยดูแลปอด ในความเป็นจริงกลับทำร้ายปอด ทำให้ปอดอักเสบเฉียบพลันถึงขั้นระบบหายใจล้มเหลวอย่างผู้ป่วยรายนี้

บทความที่ได้รับความนิยม